[972] Upekkhamārabbha samāhitattoti upekkhāti yā catutthe jhāne upekkhā upekkhanā ajjhupekkhanā cittasamatā cittappassaddhatā majjhattatā cittassa . samāhitattoti yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhīti . upekkhamārabbha samāhitattoti catutthe jhāne upekkhamārabbha ekaggacitto avikkhittacitto avisāhaṭamānasoti upekkhamārabbha samāhitatto.

[973] Takkāsayaṃ kukkucciyūpacchindeti takkāti nava vitakkā kāmavitakko byāpādavitakko vihiṃsāvitakko ñātivitakko janapadavitakko amaravitakko parānuddayatāpaṭisaññutto vitakko lābhasakkārasilokapaṭisaññutto vitakko anavaññattipaṭisaññutto vitakko ime vuccanti nava vitakkā . kāmavitakkānaṃ kāmasaññāsayo byāpādavitakkānaṃ byāpādasaññāsayo vihiṃsāvitakkānaṃ vihiṃsāsaññāsayo . athavā takkānaṃ [1]- saṅkappānaṃ avijjāsayo ayoniso manasikāro āsayo asmimāno āsayo anottappaṃ āsayo uddhaccaṃ āsayo . Kukkuccanti hatthakukkuccampi kukkuccaṃ pādakukkuccampi Kukkuccaṃ hatthapādakukkuccampi kukkuccaṃ akappiye kappiyasaññitā kappiye akappiyasaññitā avajje vajjasaññitā vajje avajjasaññitā yaṃ evarūpaṃ kukkuccaṃ kukkuccāyanā kukkuccāyitattaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho idaṃ vuccati kukkuccaṃ . apica dvīhi kāraṇehi uppajjati kukkuccaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho katattā ca akatattā ca. {973.1} Kathaṃ katattā ca akatattā ca uppajjati kukkuccaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho . kataṃ me kāyaduccaritaṃ akataṃ me kāyasucaritanti uppajjati kukkuccaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho . Kataṃ me vacīduccaritaṃ . kataṃ me manoduccaritaṃ. Kato me pāṇātipāto akatā me pāṇātipātā veramaṇīti uppajjati kukkuccaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho . kataṃ me adinnādānaṃ . Kato me kāmesu micchācāro . kato me musāvādo . Katā me pisuṇā vācā. Katā me pharusā vācā . Kato me samphappalāpo. Katā me abhijjhā. Kato me byāpādo . katā me micchādiṭṭhi akatā me sammādiṭṭhīti uppajjati kukkuccaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho . evaṃ katattā ca akatattā ca uppajjati kukkuccaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho. Athavā sīlesumhi na paripūrikārīti uppajjati kukkuccaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho . indriyesumhi aguttadvāroti . Bhojane amattaññumhīti. Jāgariyaṃ ananuyuttomhīti . na satisampajaññena samannāgatomhīti . Abhāvitā me cattāro satipaṭṭhānāti . abhāvitā me cattāro sammappadhānāti . abhāvitā me cattāro iddhippādāti . Abhāvitāni me pañcindriyānīti . abhāvitāni me pañca balānīti . Abhāvitā me satta bojjhaṅgāti . abhāvito me ariyo aṭṭhaṅgiko maggoti . dukkhaṃ me apariññātanti . dukkhasamudayo me appahīnoti. Maggo me abhāvitoti . nirodho me asacchikatoti uppajjati kukkuccaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho . takkāsayaṃ kukkucciyūpacchindeti takkañca takkāsayañca kukkuccañca upacchindeyya [1]- samucchindeyya pajaheyya vinodeyya byantīkareyya anabhāvaṅgameyyāti takkāsayaṃ kukkucciyūpacchinde. Tenāha bhagavā okkhittacakkhu na ca pādalolo jhānānuyutto bahujāgarassa upekkhamārabbha samāhitatto takkāsayaṃ kukkucciyūpacchindeti.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๓๑๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๖. สาริปุตตสุตตนิทเทส”