[482] Vimuttaṃ tapparāyananti vimuttanti ākiñcaññāyatane vimuttaṃ [3]- tadadhimuttaṃ tadādhipateyyaṃ. {482.1} Athavā bhagavā jānāti ayaṃ puggalo rūpādhimutto saddādhimutto gandhādhimutto rasādhimutto phoṭṭhabbādhimutto kulādhimutto gaṇādhimutto āvāsādhimutto lābhādhimutto yasādhimutto pasaṃsādhimutto sukhādhimutto cīvarādhimutto piṇḍapātādhimutto senāsanādhimutto gilānapaccayabhesajja- parikkhārādhimutto suttantādhimutto vinayādhimutto abhidhammādhimutto paṃsukūlikaṅgādhimutto tecīvarikaṅgādhimutto piṇḍapātikaṅgādhimutto sapadānacārikaṅgādhimutto ekāsanikaṅgādhimutto pattapiṇḍikaṅgādhimutto khalupacchābhattikaṅgādhimutto āraññikaṅgādhimutto rukkhamūlikaṅgādhimutto abbhokāsikaṅgādhimutto sosānikaṅgādhimutto yathāsanthatikaṅgādhimutto nesajjikaṅgādhimutto paṭhamajjhānādhimutto dutiyajjhānādhimutto tatiyajjhānādhimutto catutthajjhānādhimutto ākāsānañcāyatanasamāpattādhimutto viññāṇañcāyatana- samāpattādhimutto ākiñcaññāyatanasamāpattādhimutto nevasaññānāsaññāyatanasamāpattādhimuttoti vimuttaṃ. {482.2} Tapparāyananti ākiñcaññāyatanamayaṃ tapparāyanaṃ kammaparāyanaṃ vipākaparāyanaṃ kammagarukaṃ Paṭisandhigarukaṃ . athavā bhagavā jānāti ayaṃ puggalo rūpaparāyano .pe. Nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiparāyanoti vimuttaṃ tapparāyanaṃ. Tenāha bhagavā viññāṇaṭṭhitiyo sabbā (posālāti bhagavā) abhijānaṃ tathāgato tiṭṭhantamenaṃ jānāti vimuttaṃ tapparāyananti.

[483] Ākiñcaññāsambhavaṃ ñatvā nandisaññojanaṃ iti evametaṃ abhiññāya tato tattha vipassati etaṃ ñāṇaṃ tathaṃ tassa brāhmaṇassa vusīmato.

[484] Ākiñcaññāsambhavaṃ ñatvāti ākiñcaññāsambhavo vuccati ākiñcaññāyatanasaṃvattaniko kammābhisaṅkhāro . ākiñcaññāyatana- saṃvattanikaṃ kammābhisaṅkhāraṃ ākiñcaññāsambhavoti ñatvā laggananti ñatvā bandhananti ñatvā palibodhoti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṃ katvāti ākiñcaññāsambhavaṃ ñatvā.

เล่มที่ ๓๐ ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส๑๔๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “โปสาลมาณวกปัญหานิทเทส”