[575] Kissa hetu musā bhaṇeti kissa hetūti kissa hetu [1]- kiṃkāraṇā [2]- kiṃpaccayāti kissa hetu . [3]- Musā bhaṇeti mosavajjaṃ bhaṇeyya musāvādaṃ bhaṇeyya anariyavādaṃ bhaṇeyya . idhekacco sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho ehi bho purisa yaṃ jānāsi taṃ vadehīti ajānaṃ āha jānāmīti jānaṃ vā āha na jānāmīti apassaṃ vā āha passāmīti passaṃ vā āha na passāmīti Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhaṇati idaṃ vuccati mosavajjaṃ. {575.1} Apica tīhākārehi musāvādo hoti pubbevassa hoti musā bhaṇissanti bhaṇantassa hoti musā bhaṇāmīti bhaṇitassa hoti musā mayā bhaṇitanti imehi tīhākārehi musāvādo hoti . apica catūhākārehi musāvādo hoti pubbevassa hoti musā bhaṇissanti .pe. pañcahākārehi chahākārehi sattahākārehi aṭṭhahākārehi musāvādo hoti pubbevassa hoti musā bhaṇissanti bhaṇantassa hoti musā bhaṇāmīti bhaṇitassa hoti musā mayā bhaṇitanti vinidhāya diṭṭhiṃ vinidhāya khantiṃ vinidhāya ruciṃ vinidhāya saññaṃ vinidhāya bhāvaṃ imehi aṭṭhahākārehi musāvādo hoti . kissa hetu musā bhaṇeyya katheyya dīpeyya vohareyyāti kissa hetu musā bhaṇe . Tenāha piṅgiyatthero pārāyanamanugāyissaṃ (iccāyasmā piṅgiyo) (yathā addakkhi tathā akkhāsi) vimalo bhūrimedhaso nikkāmo nibbano nāgo kissa hetu musā bhaṇeti.

[576] Pahīnamalamohassa mānamakkhappahāyino handāhaṃ kittayissāmi giraṃ vaṇṇūpasañhitaṃ.

[577] Pahīnamalamohassāti malāti rāgo malaṃ doso malaṃ moho malaṃ māno malaṃ diṭṭhi malaṃ kileso malaṃ sabbaduccaritaṃ malaṃ [1]- . mohāti dukkhe añāṇaṃ .pe. avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ ayaṃ vuccati moho . malañca moho ca buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅgatā āyatiṃ anuppādadhammā tasmā buddho pahīnamalamohoti pahīnamalamohassa.

เล่มที่ ๓๐ ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส๑๗๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “โสฬสมาณวกปัญหานิทเทส”