[592] Sabbantaṃ itihītihanti sabbaṃ taṃ itihītihaṃ itikirāya paramparāya piṭakasampadāya takkahetu nayahetu ākāraparivitakkena diṭṭhinijjhānakkhantiyā na sāmaṃ sayamabhiññātaṃ na attapaccakkhaṃ dhammaṃ [3]- kathayiṃsūti sabbantaṃ itihītihaṃ.
[593] Sabbantaṃ takkavaḍḍhananti sabbantaṃ takkavaḍḍhanaṃ vitakkavaḍḍhanaṃ saṅkappavaḍḍhanaṃ kāmavitakkavaḍḍhanaṃ byāpādavihiṃsā- vitakkavaḍḍhanaṃ ñātivitakkavaḍḍhanaṃ janapadavitakkavaḍḍhanaṃ amaravitakka- vaḍḍhanaṃ parānuddayatāpaṭisaṃyuttavitakkavaḍḍhanaṃ lābhasakkārasiloka- paṭisaṃyuttavitakkavaḍḍhanaṃ anavaññattipaṭisaṃyuttavitakkavaḍḍhananti sabbantaṃ takkavaḍḍhanaṃ. Tenāha piṅgiyatthero ye me pubbe viyākaṃsu (huraṃ gotamasāsanā) iccāsi iti bhavissati Sabbantaṃ itihītihaṃ sabbantaṃ takkavaḍḍhananti.
[594] Eko tamanudāsīno jutimā so pabhaṅkaro gotamo bhūripaññāṇo gotamo bhūrimedhaso.
[595] Eko tamanudāsīnoti ekoti bhagavā pabbajjāsaṅkhātena eko adutiyaṭṭhena eko taṇhāpahānaṭṭhena eko ekantavītarāgoti eko ekantavītadosoti eko ekantavītamohoti eko ekantanikkilesoti eko ekāyanamaggaṃ gatoti eko eko anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti eko. {595.1} Kathaṃ bhagavā pabbajjāsaṅkhātena eko . Bhagavā daharova samāno susūkāḷakeso bhadrena yobbaññena samannāgato paṭhamena vayasā akāmakānaṃ mātāpitūnaṃ assumukhānaṃ rodantānaṃ vilapantānaṃ ñātisaṅghaṃ pahāya sabbaṃ gharāvāsapalibodhaṃ chinditvā puttadārapalibodhaṃ chinditvā ñātipalibodhaṃ chinditvā mittāmaccapalibodhaṃ chinditvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitvā akiñcanabhāvaṃ upagantvā eko carati vicarati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti evaṃ bhagavā pabbajjāsaṅkhātena eko. {595.2} Kathaṃ bhagavā adutiyaṭṭhena eko. So evaṃ pabbajito samāno [5]- Araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevati appasaddāni Appanigghosāni vijanavātāni manussarāhaseyyakāni paṭisallāna- sāruppāni so eko gacchati eko tiṭṭhati eko nisīdati eko seyyaṃ kappeti eko gāmaṃ piṇḍāya pavisati eko abhikkamati eko paṭikkamati eko raho nisīdati eko caṅkamaṃ adhiṭṭhāti eko carati vicarati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti evaṃ bhagavā adutiyaṭṭhena eko. {595.3} Kathaṃ bhagavā taṇhāpahānaṭṭhena eko. So evaṃ eko adutiyo appamatto ātāpī pahitatto viharanto najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle mahāpadhānaṃ padahanto māraṃ sasenaṃ [1]- namuciṃ pamattabandhuṃ vidhamitvā taṇhaṃ jāliniṃ saritaṃ visattikaṃ pajahi vinodesi byantīmakāsi anabhāvaṅgamesi. Taṇhādutiyo puriso dīghamaddhāna saṃsaraṃ itthabhāvaññathābhāvaṃ saṃsāraṃ nātivattati etamādīnavaṃ ñatvā taṇhā dukkhassa sambhavaṃ vītataṇho anādāno sato bhikkhu paribbajeti. Evaṃ bhagavā taṇhāpahānaṭṭhena eko. {595.4} Kathaṃ bhagavā ekantavītarāgoti eko. Rāgassa pahīnattā ekantavītarāgoti eko . dosassa pahīnattā ekantavītadosoti eko . mohassa pahīnattā ekantavītamohoti eko . kilesānaṃ pahīnattā ekantanikkilesoti eko. Ekāyanamaggo vuccanti cattāro satipaṭṭhānā .pe. Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo. Ekāyanaṃ jātikhayantadassī maggaṃ pajānāti hitānukampī etena maggena tariṃsu pubbe tarissanti ceva taranti oghanti. Evaṃ bhagavā ekāyanamaggaṃ gatoti eko. {595.6} Kathaṃ bhagavā eko anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti eko . bodhi vuccati catūsu maggesu ñāṇaṃ paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ .pe. dhammavicayasambojjhaṅgo vīmaṃsā vipassanā sammādiṭṭhi . bhagavā tena bodhiñāṇena sabbe saṅkhārā aniccāti bujjhi .pe. yaṅkiñci samudayadhammaṃ sabbantaṃ nirodhadhammanti bujjhi . athavā yaṃ bujjhitabbaṃ anubujjhitabbaṃ paṭibujjhitabbaṃ sambujjhitabbaṃ adhigantabbaṃ phusitabbaṃ sacchikātabbaṃ sabbantaṃ tena bodhiñāṇena bujjhi anubujjhi paṭibujjhi sambujjhi adhigacchi phusesi sacchākāsi . evaṃ bhagavā eko anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti eko. {595.7} Tamanudoti bhagavā rāgatamaṃ dosatamaṃ mohatamaṃ mānatamaṃ diṭṭhitamaṃ kilesatamaṃ duccaritatamaṃ andhakaraṇaṃ acakkhukaraṇaṃ añāṇakaraṇaṃ paññānirodhikaṃ vighātapakkhikaṃ anibbānasaṃvattanikaṃ nudi panudi pajahi Vinodesi byantīmakāsi anabhāvaṅgamesi . āsīnoti nisinno bhagavā pāsāṇake cetiyeti āsīno. Nagassa passe āsīnaṃ muniṃ dukkhassa pāraguṃ sāvakā payirupāsanti tevijjā maccuhāyinoti. Evaṃ bhagavā āsīno . athavā bhagavā sabbossukkapaṭippassaddhattā āsīno so vuṭṭhavāso ciṇṇacaraṇo .pe. jātijarāmaraṇasaṃsāro natthi tassa punabbhavoti evampi bhagavā āsīnoti eko tamanudāsīno.