[649] Esa bhiyyo pasīdāmīti esa bhiyyo pasīdāmi [2]- saddahāmi [2]- adhimuccāmi [2]- okappemi sabbe saṅkhārā aniccāti .pe. yaṅkiñci samudayadhammaṃ sabbantaṃ nirodhadhammanti bhiyyo pasīdāmi saddahāmi adhimuccāmi okappemīti esa bhiyyo pasīdāmi.

[650] Sutvāna munino vacoti munīti monaṃ vuccati ñāṇaṃ yā paññā pajānanā .pe. saṅgajālamaticca so muni . sutvāna munino vacoti tuyhaṃ vacanaṃ byapathaṃ desanaṃ anusandhiṃ sutvā suṇitvā uggahetvā upadhārayitvā upalakkhayitvāti sutvāna munino vaco.

[651] Vivaṭacchado sambuddhoti chadananti pañca chadanāni taṇhāchadanaṃ diṭṭhichadanaṃ kilesachadanaṃ duccaritachadanaṃ avijjāchadanaṃ . Tāni chadanāni buddhassa bhagavato vivaṭāni viddhaṃsitāni samugghātitāni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭippassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni tasmā buddho vivaṭacchado . buddhoti yo so bhagavā .pe. Sacchikā paññatti yadidaṃ buddhoti vivaṭacchado sambuddho.

[652] Akhilo paṭibhāṇavāti akhiloti rāgo khilo doso khilo moho khilo kodho khilo upanāho khilo .pe. Sabbākusalābhisaṅkhārā khilā. Te khilā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅgatā āyatiṃ anuppādadhammā Tasmā buddho akhilo . paṭibhāṇavāti tayo paṭibhāṇavanto pariyattipaṭibhāṇavā ca paripucchāpaṭibhāṇavā ca adhigamapaṭibhāṇavā ca. {652.1} Katamo pariyattipaṭibhāṇavā . idhekaccassa buddhavacanaṃ pariyāpuṭaṃ hoti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthā udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhūtadhammaṃ vedallaṃ tassa pariyattiṃ nissāya paṭibhāti ayaṃ pariyattipaṭibhāṇavā. {652.2} Katamo paripucchāpaṭibhāṇavā. Idhekacco paripucchitā hoti atthe ca ñāye ca lakkhaṇe ca kāraṇe ca ṭhānāṭhāne ca tassa paripucchaṃ nissāya paṭibhāti ayaṃ paripucchāpaṭibhāṇavā. {652.3} Katamo adhigamapaṭibhāṇavā . idhekaccassa adhigatā honti cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo cattāro ariyamaggā cattāri sāmaññaphalāni catasso paṭisambhidāyo cha abhiññāyo tassa attho ñāto dhammo ñāto nirutti ñātā atthe ñāte attho paṭibhāti dhamme ñāte dhammo paṭibhāti niruttiyā ñātāya nirutti paṭibhāti imesu tīsu ñāṇaṃ paṭibhāṇapaṭisambhidā . bhagavā imāya paṭisambhidāya upeto samupeto upāgato samupāgato upapanno samupapanno samannāgato tasmā buddho paṭibhāṇavā . yassa pariyatti natthi paripucchā natthi adhigamo natthi kiṃ tassa paṭibhāyissatīti akhilo Paṭibhāṇavā. Tenāha piṅgiyatthero esa bhiyyo pasīdāmi sutvāna munino vaco vivaṭacchado sambuddho akhilo paṭibhāṇavāti.

เล่มที่ ๓๐ ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส๑๙๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “โสฬสมาณวกปัญหานิทเทส”