[653] Adhideve abhiññāya sabbaṃ vedi parovaraṃ pañhānantakaro satthā kaṅkhīnaṃ paṭijānataṃ.

[654] Adhideve abhiññāyāti devāti tayo devā sammatidevā ca upapattidevā ca visuddhidevā ca. {654.1} Katame sammatidevā. [2]- Rājāno ca rājakumārā ca deviyo ca ime sammatidevā vuccanti. {654.2} Katame upapattidevā . [3]- Cātummahārājikā devā tāvatiṃsā devā .pe. brahmakāyikā devā ye ca devā tatrupari ime upapattidevā vuccanti. {654.3} Katame visuddhidevā . [5]- tathāgatasāvakā arahanto khīṇāsavā ye ca paccekasambuddhā ime visuddhidevā vuccanti. {654.4} Bhagavā sammatideve adhidevāti abhiññāya upapattideve adhidevāti abhiññāya visuddhideve adhidevāti abhiññāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṃ katvāti adhideve abhiññāya.

[655] Sabbaṃ vedi parovaranti bhagavā attano ca paresañca adhidevakare dhamme vedi aññāsi aphusi paṭivijjhi . katame Attano adhidevakarā dhammā . sammāpaṭipadā anulomapaṭipadā apaccanīkapaṭipadā dhammānudhammapaṭipadā sīlesu paripūrikāritā indriyesu guttadvāratā bhojane mattaññutā jāgariyānuyogo satisampajaññaṃ cattāro satipaṭṭhānā .pe. ariyo aṭṭhaṅgiko maggo ime vuccanti attano adhidevakarā dhammā . katame paresaṃ adhidevakarā dhammā . sammāpaṭipadā .pe. ariyo aṭṭhaṅgiko maggo ime vuccanti paresaṃ adhidevakarā dhammā . evaṃ bhagavā attano ca paresañca adhidevakare dhamme vedi aññāsi aphusi paṭivijjhīti sabbaṃ vedi parovaraṃ.

[656] Pañhānantakaro satthāti bhagavā pārāyanikapañhānaṃ antakaro pariyantakaro paricchedakaro parivaṭumakaro parisapañhānaṃ antakaro pariyantakaro paricchedakaro parivaṭumakaro piṅgiyapañhānaṃ antakaro pariyantakaro paricchedakaro parivaṭumakaro sakkapañhānaṃ amanussapañhānaṃ bhikkhupañhānaṃ bhikkhunīpañhānaṃ upāsakapañhānaṃ upāsikāpañhānaṃ rājapañhānaṃ khattiyapañhānaṃ brāhmaṇapañhānaṃ vessapañhānaṃ suddapañhānaṃ [4]- brahmapañhānaṃ antakaro pariyantakaro paricchedakaro parivaṭumakaroti pañhānantakaro . satthāti bhagavā satthavāho . yathā satthavāho satthe kantāraṃ tāreti corakantāraṃ tāreti vāḷakantāraṃ tāreti dubbhikkhakantāraṃ tāreti nirudakakantāraṃ tāreti uttāreti nittāreti [6]- Khemantabhūmiṃ sampāpeti evameva bhagavā satthavāho satte kantāraṃ tāreti jātijarābyādhimaraṇasokaparidevadukkhadomanassupāyāsakantāraṃ tāreti rāgakantāraṃ tāreti dosamohamānadiṭṭhikilesaduccaritakantāraṃ tāreti rāgagahanaṃ tāreti dosagahanaṃ tāreti mohagahanaṃ tāreti diṭṭhikilesaduccaritagahanaṃ tāreti uttāreti nittāreti khemantabhūmiṃ amataṃ nibbānaṃ sampāpetīti evaṃ bhagavā satthavāho . athavā bhagavā netā vinetā anunetā saññāpetā nijjhāpetā pekkhatā pasādetāti evampi bhagavā satthavāho . athavā bhagavā anuppannassa maggassa uppādetā asañjātassa maggassa sañjanetā anakkhātassa maggassa akkhātā maggaññū maggavidū maggakovido maggānugā ca pana etarahi sāvakā viharanti pacchā samannāgatāti evampi bhagavā satthavāhoti pañhānantakaro satthā.

เล่มที่ ๓๐ ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส๑๙๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “โสฬสมาณวกปัญหานิทเทส”