[657] Kaṅkhīnaṃ paṭijānatanti sakaṅkhā āgantvā nikkaṅkhā sampajjanti salekhā āgantvā nillekhā sampajjanti sadveḷhakā āgantvā nidveḷhakā sampajjanti savecikicchā āgantvā nibbecikicchā sampajjanti sarāgā āgantvā vītarāgā sampajjanti sadosā āgantvā vītadosā sampajjanti samohā āgantvā vītamohā sampajjanti sakilesā āgantvā nikkilesā sampajjantīti kaṅkhīnaṃ paṭijānataṃ. Tenāha piṅgiyatthero Adhideve abhiññāya sabbaṃ vedi parovaraṃ pañhānantakaro satthā kaṅkhīnaṃ paṭijānatanti.

[658] Asaṃhiraṃ asaṅkuppaṃ yassa natthi upamā kvaci addhā gamissāmi na mettha kaṅkhā evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacittaṃ.

[659] Asaṃhiraṃ asaṅkuppanti asaṃhiraṃ vuccati amataṃ nibbānaṃ yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ . asaṃhiranti rāgena dosena mohena kodhena upanāhena makkhena paḷāsena issāya macchariyena māyāya sāṭheyyena thambhena sārambhena mānena atimānena madena pamādena sabbakilesehi sabbaduccaritehi sabbapariḷāhehi [2]- sabbasantāpehi sabbākusalābhisaṅkhārehi asaṃhāriyaṃ [3]- niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammanti asaṃhiraṃ . asaṅkuppanti asaṅkuppaṃ vuccati amataṃ nibbānaṃ yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ . yassa uppādo paññāyati vayo natthi [5]- tassa aññadatthu paññāyati nibbānaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammanti asaṃhiraṃ asaṅkuppaṃ.

[660] Yassa natthi upamā kvacīti yassāti nibbānassa . Natthi upamāti upamā natthi upanidhā natthi sadisaṃ natthi paṭibhāgo natthi na saṃvijjati nupalabbhatīti natthi upamā . kvacīti kvaci Kimhici katthaci ajjhattaṃ vā bahiddhā vā ajjhattabahiddhā vāti yassa natthi upamā kvaci.

เล่มที่ ๓๐ ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส๑๙๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “โสฬสมาณวกปัญหานิทเทส”