[741] Diṭṭhīvisūkāni upātivattoti diṭṭhivisūkāni vuccanti vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhī . idha assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati rūpavantaṃ vā attānaṃ attani vā rūpaṃ rūpasmiṃ vā attānaṃ vedanaṃ saññaṃ saṅkhāre viññāṇaṃ attato samanupassati viññāṇavantaṃ vā attānaṃ attani vā viññāṇaṃ Viññāṇasmiṃ vā attānaṃ yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyesaggāho viparītaggāho vippallāsaggāho micchāgāho ayāthāvakasmiṃ yāthāvakanti gāho yāvatā dvāsaṭṭhī diṭṭhigatāni imāni diṭṭhivisūkāni . [1]- upātivattoti diṭṭhīvisūkāni upātivatto atikkanto samatikkanto vītivattoti diṭṭhīvisūkāni upātivatto.

[742] Patto niyāmaṃ paṭiladdhamaggoti niyāmā vuccanti cattāro maggā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo seyyathīdaṃ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi . catūhi ariyamaggehi samannāgato [2]- sampatto adhigato phusito sacchikatoti patto niyāmaṃ . paṭiladdhamaggoti laddhamaggo paṭiladdhamaggo adhigatamaggo phusitamaggoti [3]- patto niyāmaṃ paṭiladdhamaggo.

[743] Uppannañāṇomhi anaññaneyyoti tassa paccekasambuddhassa ñāṇaṃ uppannaṃ samuppannaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtaṃ sabbe saṅkhārā aniccāti ñāṇaṃ uppannaṃ samuppannaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtaṃ sabbe saṅkhārā dukkhāti .pe. yaṅkiñci samudayadhammaṃ sabbantaṃ nirodhadhammanti ñāṇaṃ uppannaṃ Samuppannaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtanti uppannañāṇomhi . Anaññaneyyoti so paccekasambuddho na paraneyyo na parapattiyo na parapaccayo na parapaṭibaddhagū yathābhūtaṃ jānāti passati asammūḷho sampajāno paṭissato sabbe saṅkhārā aniccāti .pe. Yaṅkiñci samudayadhammaṃ sabbantaṃ nirodhadhammanti na paraneyyo na parapattiyo na parapaccayo na parapaṭibaddhagū yathābhūtaṃ jānāti passati asammūḷho sampajāno paṭissatoti uppannañāṇomhi anaññaneyyo . eko care khaggavisāṇakappo . tenāha so paccekasambuddho diṭṭhīvisūkāni upātivatto patto niyāmaṃ paṭiladdhamaggo uppannañāṇomhi anaññaneyyo eko care khaggavisāṇakappoti.

เล่มที่ ๓๐ ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส๒๒๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “ขัคควิสาณสุตตนิทเทส”