[766] Appassādo dukkhamettha bhiyyoti appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahūpāyāsā ādīnavo ettha bhiyyo . aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā . maṃsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā . tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā . Aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā . supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā . yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā . Rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā . asisūnūpamā kāmā vuttā bhagavatā . sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā . sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahūpāyāsā ādīnavo ettha bhiyyoti appassādo dukkhamettha bhiyyo.

[767] Gaṇḍo eso iti ñatvā matimāti gaṇḍoti vā baḷisanti vā āmisanti vā laggananti vā [4]- palibodhoti vā pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ . itīti padasandhi padasaṃsaggo padapāripūri akkharasamavāyo byañjanasiliṭṭhatā padānupubbakametaṃ itīti . matimāti paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvī . gaṇḍo eso iti ñatvā matimāti gaṇḍoti matimā ñatvā baḷisanti ñatvā āmisanti ñatvā laggananti ñatvā [5]- palibodhoti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṃ katvāti Gaṇḍo eso iti ñatvā matimā . eko care khaggavisāṇakappo. Tenāha so paccekasambuddho saṅgo eso parittamettha sokhyaṃ appassādo dukkhamettha bhiyyo gaṇḍo eso iti ñatvā matimā eko care khaggavisāṇakappoti.

[768] Sandālayitvāna saññojanāni jālaṃva bhetvā salilambucārī aggīva daḍḍhaṃ anivattamāno eko care khaggavisāṇakappo.

[769] Sandālayitvāna saññojanānīti dasa saññojanāni kāmarāgasaññojanaṃ paṭighasaññojanaṃ mānasaññojanaṃ diṭṭhisaññojanaṃ vicikicchāsaññojanaṃ sīlabbataparāmāsasaññojanaṃ bhavarāgasaññojanaṃ issāsaññojanaṃ macchariyasaññojanaṃ avijjāsaññojanaṃ . sandālayitvāna saññojanānīti dasa saññojanāni dālayitvā sandālayitvā pajahitvā vinodetvā byantīkaritvā anabhāvaṅgametvāti sandālayitvāna saññojanāni.

เล่มที่ ๓๐ ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส๒๓๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “ขัคควิสาณสุตตนิทเทส”