[792] Āraddhaviriyo paramatthapattiyāti paramatthaṃ vuccati Amataṃ nibbānaṃ yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ . paramatthassa pattiyā lābhāya paṭilābhāya adhigamāya phusanāya sacchikiriyāya āraddhaviriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ sampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesūti āraddhaviriyo paramatthapattiyā.

[793] Alīnacitto akusītavuttīti so paccekasambuddho anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati viriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati viriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti vāyamati viriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāpāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati viriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahatīti evaṃ alīnacitto akusītavutti. {793.1} Athavā kāmaṃ taco ca nhārū ca aṭṭhī ca avasussatu [3]- maṃsalohitaṃ yantaṃ purisathāmena purisabalena purisaviriyena purisaparakkamena pattabbaṃ na taṃ pāpuṇitvā viriyassa ṭhānaṃ bhavissatīti cittaṃ paggaṇhāti padahati evampi alīnacitto akusītavutti . na tāvāhaṃ imaṃ pallaṅkaṃ bhindissāmi yāva me Na anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccissatīti cittaṃ paggaṇhāti padahati evampi alīnacitto akusītavutti. Nāssissaṃ na pivissāmi vihārato na nikkhamiṃ napi passaṃ nipātessaṃ taṇhāsalle anūhateti cittaṃ paggaṇhāti padahati evampi alīnacitto akusītavutti. {793.2} Na tāvāhaṃ imamhā āsanā uṭṭhahissāmi yāva me na anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccissatīti cittaṃ paggaṇhāti padahati evampi alīnacitto akusītavutti . na tāvāhaṃ imamhā caṅkamā orohissāmi vihārā nikkhamissāmi aḍḍhayogā nikkhamissāmi pāsādā nikkhamissāmi hammiyā nikkhamissāmi guhāya nikkhamissāmi leṇā nikkhamissāmi kuṭiyā nikkhamissāmi kūṭāgārā nikkhamissāmi aṭṭā nikkhamissāmi māḷā nikkhamissāmi uddaṇḍā nikkhamissāmi upaṭṭhānasālāya nikkhamissāmi maṇḍapā nikkhamissāmi rukkhamūlā nikkhamissāmi yāva me na anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccissatīti cittaṃ paggaṇhāti padahati evampi alīnacitto akusītavutti . imasmiṃyeva pubbaṇhasamaye ariyadhammaṃ āharissāmi samāharissāmi adhigacchissāmi phusayissāmi sacchikarissāmīti cittaṃ paggaṇhāti padahati evampi alīnacitto akusītavutti . imasmiṃyeva majjhantikasamaye sāyaṇhasamaye purebhattaṃ pacchābhattaṃ purimayāme majjhimayāme pacchimayāme kāḷe juṇhe vasse Hemante gimhe purime vayokhandhe majjhime vayokhandhe pacchime vayokhandhe ariyadhammaṃ āharissāmi samāharissāmi adhigacchissāmi phusayissāmi sacchikarissāmīti cittaṃ paggaṇhāti padahati evampi alīnacitto akusītavutti.

เล่มที่ ๓๐ ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส๒๓๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “ขัคควิสาณสุตตนิทเทส”