[88] Yattha nāmañca rūpañca asesaṃ uparujjhatīti nāmanti cattāro arūpino khandhā . rūpanti cattāro ca mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṃ upādāyarūpaṃ . asesanti sabbena sabbaṃ sabbathā sabbaṃ asesaṃ nissesaṃ pariyādāyavacanametaṃ asesanti . Uparujjhatīti nirujjhati vūpasammati atthaṃ gacchati paṭippassambhatīti yattha nāmañca rūpañca asesaṃ uparujjhati.
[89] Viññāṇassa nirodhena etthetaṃ uparujjhatīti sotāpattimaggañāṇena abhisaṅkhāraviññāṇassa nirodhena satta bhave ṭhapetvā anamatagge saṃsāre ye uppajjeyyuṃ nāmañca rūpañca etthete nirujjhanti vūpasamanti atthaṃ gacchanti paṭippassambhanti . Sakadāgāmimaggañāṇena abhisaṅkhāraviññāṇassa nirodhena dve bhave ṭhapetvā pañcasu bhavesu ye uppajjeyyuṃ nāmañca rūpañca etthete nirujjhanti vūpasamanti atthaṃ gacchanti paṭippassambhanti . Anāgāmimaggañāṇena abhisaṅkhāraviññāṇassa nirodhena ekaṃ bhavaṃ ṭhapetvā kāmadhātuyā vā rūpadhātuyā vā arūpadhātuyā vā ye uppajjeyyuṃ nāmañca rūpañca etthete nirujjhanti vūpasamanti Atthaṃ gacchanti paṭippassambhanti . arahattamaggañāṇena abhisaṅkhāraviññāṇassa nirodhena ye uppajjeyyuṃ nāmañca rūpañca etthete nirujjhanti vūpasamanti atthaṃ gacchanti paṭippassambhanti . Arahato anupādisesāya parinibbānadhātuyā parinibbāyantassa purimaviññāṇassa nirodhena paññā ca sati ca nāmañca rūpañca etthete nirujjhanti vūpasamanti atthaṃ gacchanti paṭippassambhantīti viññāṇassa nirodhena etthetaṃ uparujjhati. Tenāha bhagavā yametaṃ pañhaṃ apucchi ajita taṃ vadāmi te yattha nāmañca rūpañca asesaṃ uparujjhati viññāṇassa nirodhena etthetaṃ uparujjhatīti.
[90] Ye ca saṅkhātadhammāse ye ca sekkhā puthū idha tesaṃ me nipako iriyaṃ puṭṭho pabrūhi mārisa.
[91] Ye ca saṅkhātadhammāseti saṅkhātadhammā vuccanti arahanto khīṇāsavā . kiṃkāraṇā saṅkhātadhammā vuccanti arahanto khīṇāsavā . te saṅkhātadhammā ñātadhammā tulitadhammā tiritadhammā vibhūtadhammā vibhāvitadhammā sabbe saṅkhārā aniccāti saṅkhātadhammā ñātadhammā tulitadhammā tiritadhammā vibhūtadhammā vibhāvitadhammā sabbe saṅkhārā dukkhāti saṅkhātadhammā .pe. sabbe dhammā anattāti saṅkhātadhammā avijjāpaccayā saṅkhārāti saṅkhātadhammā .pe. Yaṅkiñci samudayadhammaṃ sabbantaṃ nirodhadhammanti saṅkhātadhammā Ñātadhammā tulitadhammā tiritadhammā vibhūtadhammā vibhāvitadhammā . athavā tesaṃ khandhā saṅkhātā dhātuyo saṅkhātā āyatanāni saṅkhātāni gatiyo saṅkhātā upapattiyo saṅkhātā paṭisandhiyo saṅkhātā bhavā saṅkhātā saṃsārā saṅkhātā vaṭṭā saṅkhātā . athavā te khandhapariyante ṭhitā dhātupariyante ṭhitā āyatanapariyante ṭhitā gatipariyante ṭhitā upapattipariyante ṭhitā paṭisandhipariyante ṭhitā bhavapariyante ṭhitā saṃsārapariyante ṭhitā vaṭṭapariyante ṭhitā antimabhave ṭhitā antimasamussaye ṭhitā antimadehadharā arahanto. Tesaṃ cāyaṃ pacchimako carimoyaṃ samussayo jātimaraṇasaṃsāro natthi nesaṃ punabbhavoti. Taṃkāraṇā saṅkhātadhammā vuccanti arahanto khīṇāsavāti ye ca saṅkhātadhammāse.