เมตตคูมาณวกปัญหานิทเทส

[146] Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ (iccāyasmā mettagū) maññāmi taṃ vedaguṃ bhāvitattaṃ kuto nu dukkhā samupāgatāme yekeci lokasmiṃ anekarūpā.

[147] Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me tanti pucchāti tisso pucchā adiṭṭhajotanā pucchā diṭṭhasaṃsandanā pucchā vimaticchedanā pucchā. Katamā adiṭṭhajotanā pucchā . pakatiyā lakkhaṇaṃ añātaṃ hoti adiṭṭhaṃ atulitaṃ atīritaṃ avibhāvitaṃ avibhūtaṃ tassa ñāṇāya dassanāya tulanāya tīraṇāya vibhāvanatthāya vibhūtatthāya pañhaṃ pucchati ayaṃ adiṭṭhajotanā pucchā. {147.1} Katamā diṭṭhasaṃsandanā pucchā . pakatiyā lakkhaṇaṃ ñātaṃ hoti diṭṭhaṃ tulitaṃ tīritaṃ vibhāvitaṃ vibhūtaṃ aññehi paṇḍitehi saddhiṃ saṃsandanatthāya pañhaṃ pucchati ayaṃ diṭṭhasaṃsandanā pucchā. Katamā vimaticchedanā pucchā . pakatiyā saṃsayaṃ pakkhanno hoti vimatiṃ pakkhanno dveḷhakajāto evaṃ nukho na nukho kinnukho kathaṃ nukhoti so vimaticchedanatthāya pañhaṃ pucchati ayaṃ vimaticchedanā pucchā . Imā tisso pucchā. Aparāpi tisso pucchā manussapucchā amanussapucchā nimamitapucchā. {147.2} Katamā manussapucchā. Manussā buddhaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā pañhaṃ pucchanti bhikkhū pucchanti bhikkhuniyo pucchanti upāsakā pucchanti upāsikāyo pucchanti rājāno pucchanti khattiyā pucchanti brāhmaṇā pucchanti vessā pucchanti suddā pucchanti gahaṭṭhā pucchanti pabbajitā pucchanti ayaṃ manussapucchā. {147.3} Katamā amanussapucchā . amanussā buddhaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā pañhaṃ pucchanti nāgā pucchanti supaṇṇā pucchanti yakkhā pucchanti asurā pucchanti gandhabbā pucchanti mahārājāno pucchanti indā pucchanti brahmāno pucchanti devatāyo pucchanti ayaṃ amanussapucchā. {147.4} Katamā nimmitapucchā . yaṃ bhagavā rūpaṃ abhinimmināti manomayaṃ sabbaṅgapaccaṅgaṃ ahīnindriyaṃ . so nimmito buddhaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā pañhaṃ pucchati bhagavā visajjeti . ayaṃ nimmitapucchā . Imā tisso pucchā. {147.5} Aparāpi tisso pucchā attatthapucchā paratthapucchā ubhayatthapucchā. Aparāpi tisso pucchā diṭṭhadhammikatthapucchā samparāyikatthapucchā Paramatthapucchā. Aparāpi tisso pucchā anavajjatthapucchā nikkilesatthapucchā vodānatthapucchā. Aparāpi tisso pucchā atītapucchā anāgatapucchā paccuppannapucchā. Aparāpi tisso pucchā ajjhattapucchā bahiddhāpucchā ajjhattabahiddhāpucchā. {147.6} Aparāpi tisso pucchā kusalapucchā akusalapucchā abyākatapucchā. Aparāpi tisso pucchā khandhapucchā dhātupucchā āyatanapucchā. Aparāpi tisso pucchā satipaṭṭhānapucchā sammappadhānapucchā iddhipādapucchā. Aparāpi tisso pucchā indriyapucchā balapucchā bojjhaṅgapucchā. Aparāpi tisso pucchā maggapucchā phalapucchā nibbānapucchā. {147.7} Pucchāmi tanti pucchāmi taṃ yācāmi taṃ ajjhesāmi taṃ pasādemi taṃ kathassu meti pucchāmi taṃ . bhagavāti gāravādhivacanametaṃ .pe. Sacchikā paññatti yadidaṃ bhagavāti . brūhi me tanti brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi utānīkarohi pakāsehīti pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ . iccāyasmā mettagūti iccāti padasandhi .pe. Iccāyasmā mettagū.

เล่มที่ ๓๐ ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส๔๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “เมตตคูมาณวกปัญหานิทเทส”