[197] Addhā hi so oghamimaṃ atārīti addhāti ekaṃsavacanaṃ .pe. avatthānavacanametaṃ addhāti . oghanti kāmoghaṃ bhavoghaṃ diṭṭhoghaṃ avijjoghaṃ . atārīti atāri uttari patari samatikkami vītivattīti addhā hi so oghamimaṃ atāri.

[198] Tiṇṇo ca pāraṃ akhilo akaṅkhoti tiṇṇoti kāmoghaṃ tiṇṇo bhavoghaṃ tiṇṇo diṭṭhoghaṃ tiṇṇo avijjoghaṃ tiṇṇo uttiṇṇo nittiṇṇo atikkanto vītivatto so vuṭṭhavāso ciṇṇacaraṇo gataddho gatadiso gatakoṭiko pālitabrahmacariyo uttamadiṭṭhippatto bhāvitamaggo pahīnakileso paṭividdhākuppo Sacchikatanirodho . dukkhaṃ tassa pariññātaṃ samudayo pahīno maggo bhāvito nirodho sacchikato abhiññeyyaṃ abhiññātaṃ pariññeyyaṃ pariññātaṃ pahātabbaṃ pahīnaṃ bhāvetabbaṃ bhāvitaṃ sacchikātabbaṃ sacchikataṃ . so ukkhittapaligho saṅkiṇṇaparikkho abbūḷhesiko niraggaḷo ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto pañcaṅgavippahīno chaḷaṅgasamannāgato ekārakkho caturāpasseno panuṇṇapaccekasacco samavayasaṭṭhesano anāvilasaṅkappo passaddhakāyasaṅkhāro suvimuttacitto suvimuttapañño kevalī vusitavā uttamapuriso paramapuriso paramappattippatto. {198.1} So neva ācināti na apacināti apacinitvā ṭhito neva pajahati na upādiyati pajahitvā ṭhito neva visineti na ussineti visinetvā ṭhito neva vidhūpeti na sandhūpeti dhūpetvā ṭhito asekkhena sīlakkhandhena samannāgatattā ṭhito asekkhena samādhikkhandhena asekkhena paññākkhandhena asekkhena vimuttikkhandhena asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgatattā ṭhito sabbaṃ paṭipādayitvā ṭhito evaṃ samatikkamitvā ṭhito kilesaggiṃ pariyādayitvā ṭhito aparigamanatāya ṭhito kaṭaṃ samādāya ṭhito vimuttipaṭisevanatāya ṭhito mettāya pārisuddhiyā ṭhito karuṇāya muditāya upekkhāya pārisuddhiyā ṭhito accantapārisuddhiyā ṭhito akammaññatāya ṭhito vimuttattā ṭhito santacittatāya ṭhito khandhapariyante ṭhito dhātupariyante ṭhito āyatanapariyante ṭhito Gatipariyante ṭhito upapattipariyante ṭhito paṭisandhipariyante ṭhito bhavapariyante ṭhito saṃsārapariyante ṭhito vaṭṭapariyante ṭhito antimabhave ṭhito antimasamussaye ṭhito antimadehadharo arahā. Tassāyaṃ pacchimako bhavo carimoyaṃ samussayo jātijarāmaraṇasaṃsāro natthi tassa punabbhavoti. {198.2} Tiṇṇo ca pāranti pāraṃ vuccati amataṃ nibbānaṃ yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ . so pāragato pārappatto antagato antappatto koṭigato koṭippatto pariyantagato pariyantappatto vosānagato vosānappatto tāṇagato tāṇappatto leṇagato leṇappatto saraṇagato saraṇappatto abhayagato abhayappatto accutagato accutappatto amatagato amatappatto nibbānagato nibbānappatto so vuṭṭhavāso ciṇṇacaraṇo .pe. jātijarāmaraṇasaṃsāro natthi tassa punabbhavoti tiṇṇo ca pāraṃ. {198.3} Akhiloti rāgo khilo doso khilo moho khilo kodho khilo upanāho khilo .pe. sabbākusalābhisaṅkhārā khilā . yassete khilā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā so vuccati akhilo . akaṅkhoti dukkhe kaṅkhā dukkhasamudaye kaṅkhā dukkhanirodhe kaṅkhā dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya kaṅkhā pubbante kaṅkhā aparante kaṅkhā pubbantāparante kaṅkhā idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu Dhammesu kaṅkhā yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṃ vimati vicikicchā dveḷhakaṃ dvedhāpatho saṃsayo anekaṃsaggāho āsappanā parisappanā pariyogāhanā chambhitattaṃ cittassa manovilekho . Yassetā kaṅkhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā so vuccati akaṅkhoti tiṇṇo ca pāraṃ akhilo akaṅkho. Tenāha bhagavā yaṃ brāhmaṇaṃ vedaguṃ abhijaññā akiñcanaṃ kāmabhave asattaṃ addhā hi so oghamimaṃ atāri tiṇṇo ca pāraṃ akhilo akaṅkhoti.

เล่มที่ ๓๐ ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส๖๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “เมตตคูมาณวกปัญหานิทเทส”