[199] Vidvā ca yo vedagū naro idha bhavābhave saṅgamimaṃ visajja so vītataṇho anigho nirāso attāri so jātijaranti brūmi.

[200] Vidvā ca yo vedagū naro idhāti vidvāti vijjāgato ñāṇī vibhāvī medhāvī . yoti yo yādiso .pe. manusso vā . Vedagūti vedo vuccati catūsu maggesu ñāṇaṃ .pe. sabbavedamaticca vedagū soti . naroti satto naro mānavo poso puggalo jīvo jātu jantu indagū manujo . idhāti imissā diṭṭhiyā .pe. Imasmiṃ manussaloketi vidvā ca yo vedagū naro idha.

[201] Bhavābhave saṅgamimaṃ visajjāti bhavābhaveti bhavābhave kammabhave punabbhave kāmabhave kammabhave kāmabhave punabbhave rūpabhave kammabhave rūpabhave punabbhave arūpabhave kammabhave arūpabhave punabbhave punappunaṃ bhave punappunaṃ gatiyā punappunaṃ upapattiyā punappunaṃ paṭisandhiyā punappunaṃ attabhāvābhinibbattiyā . saṅganti satta saṅgā rāgasaṅgo dosasaṅgo mohasaṅgo mānasaṅgo diṭṭhisaṅgo kilesasaṅgo duccaritasaṅgo . visajjāti saṅge vossajjitvā vā visajja . athavā saṅge bandhe ābandhe lagge laggite palibuddhe bandhane mocayitvā vā visajja . yathā ca yānaṃ vā vayhaṃ vā rathaṃ vā sakaṭaṃ vā sandamānikaṃ vā sajjaṃ visajjaṃ karonti vikopenti evameva te saṅge vossajjitvā visajja athavā saṅge bandhe ābandhe lagge laggite palibuddhe bandhane mocayitvā vā visajjāti bhavābhave saṅgamimaṃ visajja.

[202] So vītataṇho anigho nirāso attāri so jātijaranti brūmīti taṇhāti rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā . yassesā taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā so vuccati vītataṇho cattataṇho vantataṇho muttataṇho pahīnataṇho Paṭinissaṭṭhataṇho vītarāgo cattarāgo vantarāgo muttarāgo pahīnarāgo paṭinissaṭṭharāgo nicchāto nibbuto sītibhūto sukhapaṭisaṃvedī brahmabhūtena attanā viharatīti so vītataṇho . anighoti rāgo nīgho doso nīgho moho nīgho kodho nīgho upanāho nīgho .pe. Sabbākusalābhisaṅkhārā nīghā . yassete nīghā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā so vuccati anīgho . nirāsoti āsā vuccati taṇhā yo rāgo sārāgo .pe. Abhijjhā lobho akusalamūlaṃ. {202.1} Yassesā āsā taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā so vuccati nirāso . jātīti yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jāti sañjāti okkanti nibbatti abhinibbatti khandhānaṃ pātubhāvo āyatanānaṃ paṭilābho . jarāti yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jiraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko . maraṇanti yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo jīvitindriyassa upacchedo. {202.2} So vītataṇho anigho nirāso attāri so jātijaranti brūmīti yo so vītataṇho ca anīgho ca nirāso ca so [1]- jātijarāmaraṇaṃ [2]- attāri patari samatikkami vītivattīti brūmi Ācikkhāmi desemi paññapemi paṭṭhapemi vivarāmi vibhajāmi uttānīkaromi pakāsemīti so vītataṇho anigho nirāso attāri so jātijaranti brūmi. Tenāha bhagavā vidvā ca yo vedagū naro idha bhavābhave saṅgamimaṃ visajja so vītataṇho anigho nirāso attāri so jātijaranti brūmīti. Saha gāthāpariyosānā .pe. satthā me bhante bhagavā sāvakohamasmīti. Mettagūmāṇavakapañhāniddeso catuttho. -------------