นิโรธสมาปัตติญาณนิทเทส

[217] Kathaṃ dvīhi balehi samannāgatattā tayo ca saṅkhārānaṃ paṭippassaddhiyā soḷasahi ñāṇacariyāhi navahi samādhicariyāhi vasībhāvatāpaññā nirodhasamāpattiyā ñāṇaṃ. {217.1} Dvīhi balehīti dve balāni samathabalaṃ vipassanābalaṃ.

[218] Katamaṃ samathabalaṃ nekkhammavasena cittassekaggatā Avikkhepo samathabalaṃ abyāpādavasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṃ ālokasaññāvasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṃ avikkhepavasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṃ .pe. Paṭinissaggānupassī assāsavasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṃ paṭinissaggānupassī passāsavasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṃ.

[219] Samathabalanti kenatthena samathabalaṃ . paṭhamajjhānena nīvaraṇe na kampatīti samathabalaṃ dutiyajjhānena vitakkavicāre na kampatīti samathabalaṃ tatiyajjhānena pītiyā na kampatīti samathabalaṃ catutthajjhānena sukhadukkhe na kampatīti samathabalaṃ ākāsānañcāyatanasamāpattiyā rūpasaññāya paṭighasaññāya nānattasaññāya na kampatīti samathabalaṃ viññāṇañcāyatanasamāpattiyā ākāsānañcāyatanasaññāya na kampatīti samathabalaṃ ākiñcaññāyatanasamāpattiyā viññāṇañcāyatanasaññāya na kampatīti samathabalaṃ nevasaññā- nāsaññāyatanasamāpattiyā ākiñcaññāyatanasaññāya na kampatīti samathabalaṃ uddhacce ca uddhaccasahagatakilese ca khandhe ca na kampati na calati na vedhatīti samathabalaṃ idaṃ samathabalaṃ.

[220] Katamaṃ vipassanābalaṃ aniccānupassanā vipassanābalaṃ dukkhānupassanā vipassanābalaṃ anattānupassanā vipassanābalaṃ nibbidānupassanā vipassanābalaṃ virāgānupassanā vipassanābalaṃ Nirodhānupassanā vipassanābalaṃ paṭinissaggānupassanā vipassanābalaṃ rūpe aniccānupassanā vipassanābalaṃ .pe. rūpe paṭinissaggānupassanā vipassanābalaṃ vedanāya .pe. saññāya saṅkhāresu viññāṇe cakkhusmiṃ .pe. jarāmaraṇe aniccānupassanā vipassanābalaṃ .pe. Jarāmaraṇe paṭinissaggānupassanā vipassanābalaṃ.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๘๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “นิโรธสมาปัตติญาณนิทเทส”