๒. สัจจกถา
[544] Cattārīmāni bhikkhave tathāni avitathāni anaññathāni katamāni cattāri idaṃ dukkhanti bhikkhave tathametaṃ avitathametaṃ Anaññathametaṃ ayaṃ dukkhasamudayoti tathametaṃ avitathametaṃ anaññathametaṃ ayaṃ dukkhanirodhoti tathametaṃ avitathametaṃ anaññathametaṃ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti tathametaṃ avitathametaṃ anaññathametaṃ imāni kho bhikkhave cattāri tathāni avitathāni anaññathāni.
[545] Kathaṃ dukkhaṃ tathaṭṭhena saccaṃ . cattāro dukkhassa dukkhaṭṭhā tathā avitathā anaññathā dukkhassa pīḷanaṭṭho saṅkhataṭṭho santāpaṭṭho vipariṇāmaṭṭho ime cattāro dukkhassa dukkhaṭṭhā tathā avitathā anaññathā evaṃ dukkhaṃ tathaṭṭhena saccaṃ. {545.1} Kathaṃ samudayo tathaṭṭhena saccaṃ . cattāro samudayassa samudayaṭṭhā tathā avitathā anaññathā samudayassa āyuhanaṭṭho nidānaṭṭho saṅyogaṭṭho palibodhaṭṭho ime cattāro samudayassa samudayaṭṭhā tathā avitathā anaññathā evaṃ samudayo tathaṭṭhena saccaṃ. {545.2} Kathaṃ nirodho tathaṭṭhena saccaṃ . cattāro nirodhassa nirodhaṭṭhā tathā avitathā anaññathā nirodhassa nissaraṇaṭṭho vivekaṭṭho asaṅkhataṭṭho amataṭṭho ime cattāro nirodhassa nirodhaṭṭhā tathā avitathā anaññathā evaṃ nirodho tathaṭṭhena saccaṃ. {545.3} Kathaṃ maggo tathaṭṭhena saccaṃ . cattāro maggassa maggaṭṭhā tathā avitathā anaññathā maggassa niyyānaṭṭho hetaṭṭho dassanaṭṭho ādhipateyyaṭṭho ime cattāro maggassa maggaṭṭhā tathā avitathā anaññathā evaṃ maggo tathaṭṭhena saccaṃ.
[546] Katihākārehi cattāri saccāni ekapaṭivedhāni . Catūhākārehi cattāri saccāni ekapaṭivedhāni tathaṭṭhena anattaṭṭhena saccaṭṭhena paṭivedhaṭṭhena imehi catūhākārehi cattāri saccāni ekasaṅgahitāni yaṃ ekasaṅgahitaṃ taṃ ekattaṃ ekattaṃ ekena ñāṇena paṭivijjhatīti cattāri saccāni ekapaṭivedhāni. {546.1} Kathaṃ tathaṭṭhena cattāri saccāni ekapaṭivedhāni . Catūhākārehi tathaṭṭhena cattāri saccāni ekapaṭivedhāni dukkhassa dukkhaṭṭho tathaṭṭho samudayassa samudayaṭṭho tathaṭṭho nirodhassa nirodhaṭṭho tathaṭṭho maggassa maggaṭṭho tathaṭṭho imehi catūhākārehi tathaṭṭhena cattāri saccāni ekasaṅgahitāni yaṃ ekasaṅgahitaṃ taṃ ekattaṃ ekattaṃ ekena ñāṇena paṭivijjhatīti cattāri saccāni ekapaṭivedhāni. {546.2} Kathaṃ anattaṭṭhena cattāri saccāni ekapaṭivedhāni . Catūhākārehi anattaṭṭhena cattāri saccāni ekapaṭivedhāni dukkhassa dukkhaṭṭho anattaṭṭho samudayassa samudayaṭṭho anattaṭṭho nirodhassa nirodhaṭṭho anattaṭṭho maggassa maggaṭṭho anattaṭṭho imehi catūhākārehi anattaṭṭhena cattāri saccāni ekasaṅgahitāni yaṃ ekasaṅgahitaṃ taṃ ekattaṃ ekattaṃ ekena ñāṇena paṭivijjhatīti cattāri saccāni ekapaṭivedhāni. {546.3} Kathaṃ saccaṭṭhena cattāri saccāni ekapaṭivedhāni. Catūhākārehi Saccaṭṭhena cattāri saccāni ekapaṭivedhāni dukkhassa dukkhaṭṭho saccaṭṭho samudayassa samudayaṭṭho saccaṭṭho nirodhassa nirodhaṭṭho saccaṭṭho maggassa maggaṭṭho saccaṭṭho imehi catūhākārehi saccaṭṭhena cattāri saccāni ekasaṅgahitāni yaṃ ekasaṅgahitaṃ taṃ ekattaṃ ekattaṃ ekena ñāṇena paṭivijjhatīti cattāri saccāni ekapaṭivedhāni. {546.4} Kathaṃ paṭivedhaṭṭhena cattāri saccāni ekapaṭivedhāni. Catūhākārehi paṭivedhaṭṭhena cattāri saccāni ekapaṭivedhāni dukkhassa dukkhaṭṭho paṭivedhaṭṭho samudayassa samudayaṭṭho paṭivedhaṭṭho nirodhassa nirodhaṭṭho paṭivedhaṭṭho maggassa maggaṭṭho paṭivedhaṭṭho imehi catūhākārehi paṭivedhaṭṭhena cattāri saccāni ekasaṅgahitāni yaṃ ekasaṅgahitaṃ taṃ ekattaṃ ekattaṃ ekena ñāṇena paṭivijjhatīti cattāri saccāni ekapaṭivedhāni.