[317] Kathaṃ vedanaṃ attato samanupassati . idhekacco cakkhusamphassajaṃ vedanaṃ sotasamphassajaṃ vedanaṃ ghānasamphassajaṃ vedanaṃ jivhāsamphassajaṃ vedanaṃ kāyasamphassajaṃ vedanaṃ manosamphassajaṃ vedanaṃ attato samanupassati yā manosamphassajā vedanā so ahaṃ yo ahaṃ sā manosamphassajā vedanāti manosamphassajaṃ vedanañca attañca advayaṃ samanupassati seyyathāpi telappadīpassa jhāyato yā acchi so vaṇṇo yo vaṇṇo sā acchīti acchiñca vaṇṇañca advayaṃ samanupassati evameva idhekacco manosamphassajaṃ vedanaṃ attato samanupassati yā manosamphassajā vedanā so ahaṃ yo ahaṃ sā manosamphassajā vedanāti manosamphassajaṃ vedanañca attañca advayaṃ samanupassati abhinivesaparāmāso diṭṭhi diṭṭhi na vatthu vatthu na diṭṭhi aññā diṭṭhi aññaṃ vatthu yā ca diṭṭhi yañca vatthu ayaṃ paṭhamā vedanāvatthukā attānudiṭṭhi attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti .pe. imāni saññojanāni na ca diṭṭhiyo evaṃ vedanaṃ attato samanupassati.

[318] Kathaṃ vedanāvantaṃ attānaṃ samanupassati . idhekacco saññaṃ saṅkhāre viññāṇaṃ rūpaṃ attato samanupassati tassa evaṃ hoti ayaṃ kho me attā so kho pana me ayaṃ attā imāya vedanāya vedanāvāti vedanāvantaṃ attānaṃ samanupassati seyyathāpi Rukkho chāyāsampanno assa tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya ayaṃ rukkho ayaṃ chāyā añño rukkho aññā chāyā so kho panāyaṃ rukkho imāya chāyāya chāyāvāti chāyāvantaṃ rukkhaṃ samanupassati evameva idhekacco saññaṃ saṅkhāre viññāṇaṃ rūpaṃ attato samanupassati tassa evaṃ hoti ayaṃ kho me attā so kho pana me ayaṃ attā imāya vedanāya vedanāvāti vedanāvantaṃ attānaṃ samanupassati abhinivesaparāmāso diṭṭhi diṭṭhi na vatthu vatthu na diṭṭhi aññā diṭṭhi aññaṃ vatthu yā ca diṭṭhi yañca vatthu ayaṃ dutiyā vedanāvatthukā attānudiṭṭhi attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti .pe. Imāni saññojanāni na ca diṭṭhiyo evaṃ vedanāvantaṃ attānaṃ samanupassati.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๑๒๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. ทิฐิกถา”