[319] Kathaṃ attani vedanaṃ samanupassati . idhekacco saññaṃ saṅkhāre viññāṇaṃ rūpaṃ attato samanupassati tassa evaṃ hoti ayaṃ kho me attā imasmiñca pana attani ayaṃ vedanāti attani vedanaṃ samanupassati seyyathāpi pupphaṃ gandhasampannaṃ assa tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya idaṃ pupphaṃ ayaṃ gandho aññaṃ pupphaṃ añño gandho so kho panāyaṃ gandho imasmiṃ puppheti pupphasmiṃ gandhaṃ samanupassati evameva idhekacco saññaṃ saṅkhāre viññāṇaṃ rūpaṃ attato samanupassati tassa evaṃ hoti ayaṃ kho me attā imasmiñca pana attani ayaṃ vedanāti attani vedanaṃ samanupassati Abhinivesaparāmāso diṭṭhi diṭṭhi na vatthu vatthu na diṭṭhi .pe. Ayaṃ tatiyā vedanāvatthukā attānudiṭṭhi attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti .pe. imāni saññojanāni na ca diṭṭhiyo evaṃ attani vedanaṃ samanupassati.

[320] Kathaṃ vedanāya attānaṃ samanupassati . idhekacco saññaṃ saṅkhāre viññāṇaṃ rūpaṃ attato samanupassati tassa evaṃ hoti ayaṃ kho me attā so kho pana me ayaṃ attā imāya vedanāyāti vedanāya attānaṃ samanupassati seyyathāpi .pe. Karaṇḍakasmiṃ maṇiṃ samanupassati evameva idhekacco saññaṃ saṅkhāre viññāṇaṃ rūpaṃ attato samanupassati tassa evaṃ hoti ayaṃ kho me attā so kho pana me ayaṃ attā imāya vedanāyāti vedanāya attānaṃ samanupassati abhinivesaparāmāso diṭṭhi diṭṭhi na vatthu vatthu na diṭṭhi aññā diṭṭhi aññaṃ vatthu yā ca diṭṭhi yañca vatthu ayaṃ catutthā vedanāvatthukā attānudiṭṭhi attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti .pe. imāni saññojanāni na ca diṭṭhiyo evaṃ vedanāya attānaṃ samanupassati.

[321] Kathaṃ saññaṃ attato samanupassati . idhekacco cakkhusamphassajaṃ saññaṃ sotasamphassajaṃ saññaṃ ghānasamphassajaṃ saññaṃ jivhāsamphassajaṃ saññaṃ kāyasamphassajaṃ saññaṃ manosamphassajaṃ saññaṃ attato samanupassati yā manosamphassajā saññā so ahaṃ yo Ahaṃ sā manosamphassajā saññāti manosamphassajaṃ saññañca attañca advayaṃ samanupassati seyyathāpi telappadīpassa jhāyato yā acchi so vaṇṇo yo vaṇṇo sā acchīti acchiñca vaṇṇañca advayaṃ samanupassati evameva idhekacco manosamphassajaṃ saññaṃ attato samanupassati yā manosamphassajā saññā so ahaṃ yo ahaṃ sā manosamphassajā saññāti manosamphassajaṃ saññañca attañca advayaṃ samanupassati abhinivesaparāmāso diṭṭhi diṭṭhi na vatthu vatthu na diṭṭhi aññā diṭṭhi aññaṃ vatthu yā ca diṭṭhi yañca vatthu ayaṃ paṭhamā saññāvatthukā attānudiṭṭhi attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi .pe. imāni saññojanāni na ca diṭṭhiyo evaṃ saññaṃ attato samanupassati.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๑๒๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. ทิฐิกถา”