[411] Kathaṃ passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assasissāmīti sikkhati passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ passasissāmīti sikkhati. {411.1} Katamo cittasaṅkhāro . dīghaṃ assāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā te cittasaṅkhāre passambhento nirodhento vūpasamento sikkhati dīghaṃ passāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā te cittasaṅkhāre passambhento nirodhento vūpasamento sikkhati cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī assāsavasena cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī passāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā te cittasaṅkhāre passambhento nirodhento vūpasamento sikkhati passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ Assāsapassāsavasena vedanā upaṭṭhānaṃ sati anupassanāñāṇaṃ vedanā upaṭṭhānaṃ no sati sati upaṭṭhānaṃ ceva sati ca tāya satiyā tena ñāṇena taṃ vedanaṃ anupassatīti tena vuccati vedanāsu vedanānupassanā satipaṭṭhānabhāvanā. {411.2} Anupassatīti kathaṃ taṃ vedanaṃ anupassati .pe. Evantaṃ vedanaṃ anupassati. {411.3} Bhāvanāti catasso bhāvanā .pe. āsevanaṭṭhena bhāvanā . passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assāsapassāsā saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi .pe. passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato .pe. pajānanto indriyāni samodhāneti tena vuccati samatthañca paṭivijjhati aṭṭha anupassane ñāṇāni aṭṭha ca upaṭṭhānānussatiyo cattāri suttantikavatthūni vedanāsu vedanānupassanāya. Bhāṇavāraṃ.
[412] Kathaṃ cittapaṭisaṃvedī assasissāmīti sikkhati cittapaṭisaṃvedī passasissāmīti sikkhati. {412.1} Katamaṃ taṃ cittaṃ . dīghaṃ assāsavasena viññāṇacittaṃ yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ [1]- manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjā manoviññāṇadhātu dīghaṃ passāsavasena Passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assāsavasena viññāṇacittaṃ yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjā manoviññāṇadhātu idaṃ cittaṃ. {412.2} Kathaṃ cittaṃ paṭividitaṃ hoti . Dīghaṃ assāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato sati upaṭṭhitā hoti tāya satiyā tena ñāṇena taṃ cittaṃ paṭividitaṃ hoti dīghaṃ passāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato sati upaṭṭhitā hoti tāya satiyā tena ñāṇena cittaṃ paṭividitaṃ hoti .pe. sacchikātabbaṃ sacchikaroto taṃ cittaṃ paṭividitaṃ hoti evantaṃ cittaṃ paṭividitaṃ hoti cittapaṭisaṃvedī assāsavasena viññāṇacittaṃ upaṭṭhānaṃ sati anupassanāñāṇaṃ cittaṃ upaṭṭhānaṃ no sati sati upaṭṭhānaṃ ceva sati ca tāya satiyā tena ñāṇena taṃ cittaṃ anupassatīti tena vuccati citte cittānupassanā satipaṭṭhānabhāvanā. {412.3} Anupassatīti kathaṃ taṃ cittaṃ anupassati .pe. evantaṃ cittaṃ anupassati. {412.4} Bhāvanāti catasso bhāvanā .pe. Āsevanaṭṭhena bhāvanā. Cittapaṭisaṃvedī assāsapassāsā saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi .pe. Cittapaṭisaṃvedī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato .pe. pajānanto indriyāni samodhāneti tena vuccati samatthañca paṭivijjhati.