[415] Kathaṃ vimocayaṃ cittaṃ assasissāmīti sikkhati vimocayaṃ cittaṃ passasissāmīti sikkhati . rāgato vimocayaṃ cittaṃ assasissāmīti sikkhati rāgato vimocayaṃ cittaṃ passasissāmīti sikkhati dosato vimocayaṃ cittaṃ assasissāmīti sikkhati dosato vimocayaṃ cittaṃ passasissāmīti sikkhati mohato vimocayaṃ cittaṃ assasissāmīti sikkhati mohato vimocayaṃ cittaṃ passasissāmīti sikkhati .pe. mānato vimocayaṃ cittaṃ diṭṭhiyā vimocayaṃ cittaṃ vicikicchāya vimocayaṃ cittaṃ thīnamiddhato vimocayaṃ cittaṃ uddhaccato vimocayaṃ cittaṃ ahirikato vimocayaṃ cittaṃ anottappato vimocayaṃ cittaṃ assasissāmīti sikkhati anottappato vimocayaṃ cittaṃ passasissāmīti sikkhati vimocayaṃ cittaṃ assāsapassāsavasena viññāṇacittaṃ upaṭṭhānaṃ sati .pe.. {415.1} Anupassatīti kathaṃ taṃ cittaṃ anupassati .pe. evantaṃ cittaṃ anupassati. {415.2} Bhāvanāti catasso bhāvanā .pe. āsevanaṭṭhena bhāvanā . vimocayaṃ cittaṃ assāsapassāsā saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi .pe. Vimocayaṃ cittaṃ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ Pajānato .pe. pajānanto indriyāni samodhāneti tena vuccati samatthañca paṭivijjhati . aṭṭha anupassane ñāṇāni aṭṭha ca upaṭṭhānānussatiyo cattāri sutantikavatthūni citte cittānupassanāya.
[416] Kathaṃ aniccānupassī assasissāmīti sikkhati aniccānupassī passasissāmīti sikkhati. {416.1} Aniccanti kiṃ aniccaṃ. Pañcakkhandhā aniccā. Kenatthena aniccā . uppādavayaṭṭhena aniccā . pañcannaṃ khandhānaṃ udayaṃ passanto kati lakkhaṇāni passati vayaṃ passanto kati lakkhaṇāni passati udayabbayaṃ passanto kati lakkhaṇāni passati . pañcannaṃ khandhānaṃ udayaṃ passanto pañcavīsati lakkhaṇāni passati .pe. Pañcannaṃ khandhānaṃ udayabbayaṃ passanto imāni paññāsaṃ lakkhaṇāni passati rūpe aniccānupassī assasissāmīti sikkhati rūpe aniccānupassī passasissāmīti sikkhati vedanāya saññāya saṅkhāresu viññāṇe cakkhusmiṃ .pe. jarāmaraṇe aniccānupassī assasissāmīti sikkhati jarāmaraṇe aniccānupassī passasissāmīti sikkhati aniccānupassī assāsapassāsavasena dhammā upaṭṭhānaṃ sati anupassanāñāṇaṃ dhammā upaṭṭhānaṃ no sati sati upaṭṭhānaṃ ceva sati ca tāya satiyā tena ñāṇena te dhamme anupassatīti tena vuccati dhammesu dhammānupassanā satipaṭṭhānabhāvanā. {416.2} Anupassatīti kathaṃ te dhamme anupassati .pe. Evante dhamme anupassati. {416.3} Bhāvanāti catasso bhāvanā .pe. Āsevanaṭṭhena bhāvanā. Aniccānupassī assāsapassāsā saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi .pe. Aniccānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato .pe. pajānanto indriyāni samodhāneti tena vuccati samatthañca paṭivijjhati.