[417] Kathaṃ virāgānupassī assasissāmīti sikkhati virāgānupassī passasissāmīti sikkhati . rūpe ādīnavaṃ disvā rūpavirāge chandajāto hoti saddhādhimutto cittaṃ cassa svādhiṭṭhitaṃ rūpe virāgānupassī assasissāmīti sikkhati rūpe virāgānupassī passasissāmīti sikkhati vedanāya saññāya saṅkhāresu viññāṇe cakkhusmiṃ .pe. jarāmaraṇe ādīnavaṃ disvā jarāmaraṇavirāge chandajāto hoti saddhādhimutto cittaṃ cassa svādhiṭṭhitaṃ jarāmaraṇe virāgānupassī assasissāmīti sikkhati jarāmaraṇe virāgānupassī passasissāmīti sikkhati virāgānupassī assāsapassāsavasena dhammā upaṭṭhānaṃ sati anupassanāñāṇaṃ dhammā upaṭṭhānaṃ no sati sati upaṭṭhānaṃ ceva sati ca tāya satiyā tena ñāṇena te dhamme anupassatīti tena vuccati dhammesu dhammānupassanā satipaṭṭhānabhāvanā. {417.1} Anupassatīti kathaṃ te dhamme anupassati .pe. Evante dhamme anupassati. {417.2} Bhāvanāti catasso bhāvanā .pe. Āsevanaṭṭhena bhāvanā. Virāgānupassī assāsapassāsā saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi .pe. Virāgānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato .pe. pajānanto indriyāni samodhāneti tena vuccati samatthañca paṭivijjhati.

[418] Kathaṃ nirodhānupassī assasissāmīti sikkhati nirodhānupassī passasissāmīti sikkhati . rūpe ādīnavaṃ disvā rūpanirodhe chandajāto hoti saddhādhimutto cittaṃ cassa svādhiṭṭhitaṃ rūpe nirodhānupassī assasissāmīti sikkhati rūpe nirodhānupassī passasissāmīti sikkhati vedanāya saññāya saṅkhāresu viññāṇe cakkhusmiṃ .pe. jarāmaraṇe ādīnavaṃ disvā jarāmaraṇanirodhe chandajāto hoti saddhādhimutto cittaṃ cassa svādhiṭṭhitaṃ jarāmaraṇe nirodhānupassī assasissāmīti sikkhati jarāmaraṇe nirodhānupassī passasissāmīti sikkhati.

[419] Katihākārehi avijjāya ādīnavo hoti katihākārehi avijjā nirujjhati . pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati. {419.1} Katamehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti. Aniccaṭṭhena Avijjāya ādīnavo hoti dukkhaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti anattaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti santāpaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti vipariṇāmaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti imehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti. {419.2} Katamehi aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati. Nidānanirodhena avijjā nirujjhati samudayanirodhena avijjā nirujjhati jātinirodhena avijjā nirujjhati āhāranirodhena avijjā nirujjhati hetunirodhena avijjā nirujjhati paccayanirodhena avijjā nirujjhati ñāṇuppādena avijjā nirujjhati nirodhupaṭṭhānena avijjā nirujjhati imehi aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati imehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavaṃ disvā imehi aṭṭhahākārehi avijjānirodhena chandajāto hoti saddhādhimutto cittaṃ cassa svādhiṭṭhitaṃ avijjāya nirodhānupassī assasissāmīti sikkhati avijjāya nirodhānupassī passasissāmīti sikkhati.