[421] Kathaṃ paṭinissaggānupassī assasissāmīti sikkhati paṭinissaggānupassī passasissāmīti sikkhati . dve paṭinissaggā pariccāgapaṭinissaggo ca pakkhandanapaṭinissaggo ca . rūpaṃ pariccajatīti paṭiccāgapaṭinissaggo rūpanirodhe nibbāne cittaṃ pakkhandatīti pakkhandanapaṭinissaggo . rūpe paṭinissaggānupassī assasissāmīti sikkhati rūpe paṭinissaggānupassī passasissāmīti sikkhati vedanaṃ saññaṃ saṅkhāre viññāṇaṃ cakkhuṃ .pe. jarāmaraṇaṃ pariccajatīti pariccāgapaṭinissaggo jarāmaraṇanirodhe nibbāne cittaṃ pakkhandatīti pakkhandanapaṭinissaggo . jarāmaraṇe paṭinissaggānupassī Assasissāmīti sikkhati jarāmaraṇe paṭinissaggānupassī passasissāmīti sikkhati paṭinissaggānupassī assāsapassāsavasena dhammā upaṭṭhānaṃ sati anupassanāñāṇaṃ dhammā upaṭṭhānaṃ no sati sati upaṭṭhānaṃ ceva sati ca tāya satiyā tena ñāṇena te dhamme anupassatīti tena vuccati dhammesu dhammānupassanā satipaṭṭhānabhāvanā. {421.1} Anupassatīti kathante dhamme anupassati . aniccato anupassati no niccato .pe. paṭinissajjati no ādiyati aniccato anupassanto niccasaññaṃ pajahati .pe. paṭinissajjanto ādānaṃ pajahati evante dhamme anupassati. {421.2} Bhāvanāti catasso bhāvanā tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā .pe. āsevanaṭṭhena bhāvanā . Paṭinissaggānupassī assāsapassāsā saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi yo tattha saṃvaraṭṭho ayaṃ adhisīlasikkhā yo tattha avikkhepaṭṭho ayaṃ adhicittasikkhā yo tattha dassanaṭṭho ayaṃ adhipaññāsikkhā imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkhati jānanto sikkhati .pe. sacchikātabbaṃ sacchikaronto sikkhati paṭinissaggānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato viditā vedanā uppajjanti viditā upaṭṭhahanti [1]- abbhatthaṃ gacchanti .pe. Paṭinissaggānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato .pe. pajānanto indriyāni samodhāneti gocarañca pajānāti samatthañca paṭivijjhati balāni samodhāneti bojjhaṅge samodhāneti maggaṃ samodhāneti dhamme samodhāneti gocarañca pajānāti samatthañca paṭivijjhati. {421.3} Indriyāni samodhānetīti kathaṃ indriyāni samodhāneti. Adhimokkhaṭṭhena saddhindriyaṃ samodhāneti .pe. tena vuccati samatthañca paṭivijjhati aṭṭha anupassane ñāṇāni aṭṭha ca upaṭṭhānānussatiyo cattāri suttantikavatthūni dhammesu dhammānupassanāya imāni battiṃsaṃ satokārīsu ñāṇāni.