จตุตถภาณวาร - ภาเวตัพพนิทเทส
[67] Kathaṃ ime dhammā bhāvetabbāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ eko dhammo bhāvetabbo kāyagatā sati sātasahagatā dve dhammā bhāvetabbā samatho ca vipassanā ca tayo dhammā bhāvetabbā tayo samādhī cattāro dhammā bhāvetabbā cattāro satipaṭṭhānā pañca dhammā bhāvetabbā pañcaṅgiko sammāsamādhi cha dhammā bhāvetabbā cha anussatiṭṭhānāni satta dhammā bhāvetabbā satta bojjhaṅgā aṭṭha dhammā bhāvetabbā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo nava dhammā bhāvetabbā nava pārisuddhippadhāniyaṅgāni dasa dhammā bhāvetabbā dasa kasiṇāyatanāni.
[68] Dve bhāvanā lokiyā ca bhāvanā lokuttarā ca bhāvanā. Tisso bhāvanā rūpāvacarakusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanā arūpāvacarakusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanā apariyāpannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanā . Rūpāvacarakusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanā atthi hīnā atthi majjhimā atthi paṇītā arūpāvacarakusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanā atthi Hīnā atthi majjhimā atthi paṇītā apariyāpannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanā [1]- paṇītā . catasso bhāvanā dukkhasaccaṃ pariññāpaṭivedhaṃ paṭivijjhanto bhāveti samudayasaccaṃ pahānappaṭivedhaṃ paṭivijjhanto bhāveti nirodhasaccaṃ sacchikiriyāpaṭivedhaṃ paṭivijjhanto bhāveti maggasaccaṃ bhāvanāpaṭivedhaṃ paṭivijjhanto bhāveti imā catasso bhāvanā.
[69] Aparāpi catasso bhāvanā esanābhāvanā paṭilābhabhāvanā ekarasābhāvanā āsevanābhāvanā. {69.1} Katamā esanābhāvanā sabbesaṃ samādhiṃ samāpajjantānaṃ tattha jātā dhammā ekarasā hontīti ayaṃ esanābhāvanā. {69.2} Katamā paṭilābhabhāvanā sabbesaṃ samādhiṃ samāpannānaṃ tattha jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti ayaṃ paṭilābhabhāvanā.
[70] Katamā ekarasābhāvanā adhimokkhaṭṭhena saddhindriyaṃ bhāvayato saddhindriyassa vasena cattāri indriyāni ekarasā hontīti indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā paggahaṭṭhena viriyindriyaṃ bhāvayato viriyindriyassa vasena cattāri indriyāni ekarasā hontīti indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā upaṭṭhānaṭṭhena satindriyaṃ bhāvayato satindriyassa vasena cattāri indriyāni ekarasā hontīti indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā avikkhepaṭṭhena samādhindriyaṃ bhāvayato samādhindriyassa vasena cattāri indriyāni ekarasā hontīti indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā dassanaṭṭhena paññindriyaṃ bhāvayato Paññindriyassa vasena cattāri indriyāni ekarasā hontīti indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā {70.1} assaddhiye akampiyaṭṭhena saddhābalaṃ bhāvayato saddhābalassa vasena cattāri balāni ekarasā hontīti balānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā kosajje akampiyaṭṭhena viriyabalaṃ bhāvayato viriyabalassa vasena cattāri balāni ekarasā hontīti balānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā pamāde akampiyaṭṭhena satibalaṃ bhāvayato satibalassa vasena cattāri balāni ekarasā hontīti balānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā uddhacce akampiyaṭṭhena samādhibalaṃ bhāvayato samādhibalassa vasena cattāri balāni ekarasā hontīti balānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā avijjāya akampiyaṭṭhena paññābalaṃ bhāvayato paññābalassa vasena cattāri balāni ekarasā hontīti balānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā. {70.2} Upaṭṭhānaṭṭhena satisambojjhaṅgaṃ bhāvayato satisambojjhaṅgassa vasena cha bojjhaṅgā ekarasā hontīti bojjhaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā pavicayaṭṭhena dhammavicayasambojjhaṅgaṃ bhāvayato dhammavicayasambojjhaṅgassa vasena cha bojjhaṅgā ekarasā hontīti bojjhaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā paggahaṭṭhena viriyasambojjhaṅgaṃ bhāvayato viriyasambojjhaṅgassa vasena cha bojjhaṅgā ekarasā hontīti bojjhaṅgānaṃ ekasaraṭṭhena bhāvanā pharaṇaṭṭhena pītisambojjhaṅgaṃ bhāvayato pītisambojjhaṅgassa vasena cha bojjhaṅgā ekarasā hontīti bojjhaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā Upasamaṭṭhena passaddhisambojjhaṅgaṃ bhāvayato passaddhisambojjhaṅgassa vasena cha bojjhaṅgā ekarasā hontīti bojjhaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā avikkhepaṭṭhena samādhisambojjhaṅgaṃ bhāvayato samādhisambojjhaṅgassa vasena cha bojjhaṅgā ekarasā hontīti bojjhaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā paṭisaṅkhānaṭṭhena upekkhāsambojjhaṅgaṃ bhāvayato upekkhāsambojjhaṅgassa vasena cha bojjhaṅgā ekarasā hontīti bojjhaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā. {70.3} Dassanaṭṭhena sammādiṭṭhiṃ bhāvayato sammādiṭṭhiyā vasena satta maggaṅgā ekarasā hontīti maggaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā abhiniropanaṭṭhena sammāsaṅkappaṃ bhāvayato sammāsaṅkappassa vasena satta maggaṅgā ekarasā hontīti maggaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā pariggahaṭṭhena sammāvācaṃ bhāvayato sammāvācāya vasena satta maggaṅgā ekarasā hontīti maggaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā samuṭṭhānaṭṭhena sammākammantaṃ bhāvayato sammākammantassa vasena satta maggaṅgā ekarasā hontīti maggaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā vodānaṭṭhena sammāājīvaṃ bhāvayato sammāājīvassa vasena satta maggaṅgā ekarasā hontīti maggaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā paggahaṭṭhena sammāvāyāmaṃ bhāvayato sammāvāyāmassa vasena satta maggaṅgā ekarasā hontīti maggaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā upaṭṭhānaṭṭhena sammāsatiṃ bhāvayato sammāsatiyā vasena satta maggaṅgā ekarasā hontīti Maggaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā avikkhepaṭṭhena sammāsamādhiṃ bhāvayato sammāsamādhissa vasena satta maggaṅgā ekarasā hontīti maggaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā ayaṃ ekarasābhāvanā.