[541] Kathaṃ anāsavaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti . Uddhaccaṃ pajahato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi kāmāsavena anāsavo hoti nirodhagocaro avijjaṃ pajahato anupassanaṭṭhena vipassanā avijjāsavena anāsavā hoti nirodhagocarā iti anāsavaṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti yuganaddhā honti aññamaññaṃ nātivattantīti tena vuccati anāsavaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti. {541.1} Kathaṃ taraṇaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti . Uddhaccasahagatakilesehi ca khandhehi ca tarato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi nirodhagocaro avijjāsahagatakilesehi ca khandhehi ca tarato Anupassanaṭṭhena vipassanā nirodhagocarā iti taraṇaṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti yuganaddhā honti aññamaññaṃ nātivattantīti tena vuccati taraṇaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti. {541.2} Kathaṃ animittaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti . Uddhaccaṃ pajahato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi sabbanimittehi animitto hoti nirodhagocaro avijjaṃ pajahato anupassanaṭṭhena vipassanā sabbanimittehi animittā hoti nirodhagocarā iti animittaṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti yuganaddhā honti aññamaññaṃ nātivattantīti tena vuccati animittaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti. {541.3} Kathaṃ appaṇihitaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti . Uddhaccaṃ pajahato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi sabbapaṇidhīhi appaṇihito hoti nirodhagocaro avijjaṃ pajahato anupassanaṭṭhena vipassanā sabbapaṇidhīhi appaṇihitā hoti nirodhagocarā iti appaṇihitaṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti yuganaddhā honti aññamaññaṃ nātivattantīti tena vuccati appaṇihitaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti. {541.4} Kathaṃ suññataṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti. Uddhaccaṃ pajahato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi sabbābhinivesehi suñño hoti nirodhagocaro avijjaṃ pajahato anupassanaṭṭhena Vipassanā sabbābhinivesehi suññā hoti nirodhagocarā iti suññataṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti yuganaddhā honti aññamaññaṃ nātivattantīti tena vuccati suññataṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti. {541.5} Bhāvetīti catasso bhāvanā tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā tadupagaviriyavāhanaṭṭhena bhāvanā āsevanaṭṭhena bhāvanā .pe. Maggo sañjāyatīti kathaṃ maggo sañjāyati .pe. evaṃ maggo sañjāyati .pe. evaṃ saññojanāni pahīyanti anusayā byantīhonti evaṃ suññataṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti imehi soḷasahi ākārehi samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti evaṃ samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๒๓๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. ยุคนัทธกถา”