[551] Catunnaṃ saccānaṃ kati kusalā kati akusalā kati abyākatā . samudayasaccaṃ akusalaṃ maggasaccaṃ kusalaṃ nirodhasaccaṃ abyākataṃ dukkhasaccaṃ siyā kusalaṃ siyā akusalaṃ siyā abyākataṃ [1]- tīṇi saccāni ekasaccena saṅgahitāni ekaṃ saccaṃ tīhi saccehi saṅgahitaṃ vatthuvasena pariyāyena. {551.1} Siyāti kathañca siyā . yaṃ dukkhasaccaṃ akusalaṃ samudayasaccaṃ akusalaṃ evaṃ akusalaṭṭhena dve saccāni ekasaccena saṅgahitāni ekaṃ saccaṃ dvīhi saccehi saṅgahitaṃ yaṃ dukkhasaccaṃ kusalaṃ maggasaccaṃ kusalaṃ evaṃ kusalaṭṭhena dve saccāni ekasaccena Saṅgahitāni ekaṃ saccaṃ dvīhi saccehi saṅgahitaṃ yaṃ dukkhasaccaṃ abyākataṃ nirodhasaccaṃ abyākataṃ evaṃ abyākataṭṭhena dve saccāni ekasaccena saṅgahitāni ekaṃ saccaṃ dvīhi saccehi saṅgahitaṃ evaṃ siyā tīṇi saccāni ekasaccena saṅgahitāni ekaṃ saccaṃ tīhi saccehi saṅgahitaṃ vatthuvasena pariyāyenāti.
[552] Pubbe me bhikkhave sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi ko nu kho rūpassa assādo ko ādīnavo kiṃ nissaraṇaṃ ko vedanāya assādo ko ādīnavo kiṃ nissaraṇaṃ ko saññāya assādo ko ādīnavo kiṃ nissaraṇaṃ ko saṅkhārānaṃ assādo ko ādīnavo kiṃ nissaraṇaṃ ko viññāṇassa assādo ko ādīnavo kiṃ nissaraṇanti tassa mayhaṃ bhikkhave etadahosi yaṃ kho rūpaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ ayaṃ rūpassa assādo yaṃ rūpaṃ aniccaṃ [1]- dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ ayaṃ rūpassa ādīnavo yo rūpasmiṃ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ idaṃ rūpassa nissaraṇaṃ yaṃ vedanaṃ paṭicca yaṃ saññaṃ paṭicca yaṃ saṅkhāre paṭicca yaṃ viññāṇaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ ayaṃ viññāṇassa assādo yaṃ viññāṇaṃ aniccaṃ [1]- dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ ayaṃ viññāṇassa ādīnavo yo viññāṇasmiṃ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ idaṃ viññāṇassa nissaraṇaṃ.
[553] Yāvakīvañcāhaṃ bhikkhave imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nabbhaññāsiṃ neva tāvāhaṃ bhikkhave sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho paccaññāsiṃ yato ca khvāhaṃ bhikkhave imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ athāhaṃ bhikkhave sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho paccaññāsiṃ ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi akuppā me cetovimutti ayamantimā jāti natthidāni punabbhavoti.