[602] Idaṃ dukkhaṃ ariyasaccanti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi ñāṇaṃ udapādi paññā udapādi vijjā udapādi āloko udapādi . cakkhuṃ udapādīti kenatthena ñāṇaṃ udapādīti kenatthena paññā udapādīti kenatthena vijjā udapādīti kenatthena āloko udapādīti kenatthena . cakkhuṃ udapādīti dassanaṭṭhena ñāṇaṃ udapādīti ñātaṭṭhena paññā udapādīti pajānanaṭṭhena vijjā udapādīti paṭivedhaṭṭhena āloko udapādīti obhāsaṭṭhena.
[603] Taṃ kho panidaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ pariññeyyanti .pe. Pariññātanti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi ñāṇaṃ udapādi paññā udapādi vijjā udapādi āloko udapādi . cakkhuṃ udapādīti kenatthena ñāṇaṃ udapādīti kenatthena paññā udapādīti kenatthena vijjā udapādīti kenatthena āloko udapādīti kenatthena . cakkhuṃ udapādīti dassanaṭṭhena ñāṇaṃ udapādīti ñātaṭṭhena paññā udapādīti pajānanaṭṭhena vijjā udapādīti paṭivedhaṭṭhena āloko udapādīti obhāsaṭṭhena. {603.1} Cakkhuṃ dhammo ñāṇaṃ dhammo paññā dhammo vijjā dhammo āloko dhammo ime pañca dhammā dhammapaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā tena vuccati dhammesu ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā . dassanaṭṭho attho ñātaṭṭho attho pajānanaṭṭho attho paṭivedhaṭṭho attho obhāsaṭṭho attho ime pañca atthā atthapaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā tena vuccati atthesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā . pañca dhamme sandassetuṃ byañjananiruttābhilāpā pañca atthe sandassetuṃ byañjananiruttābhilāpā imā dasa niruttiyo niruttipaṭisambhidāya Ārammaṇā ceva honti gocarā ca ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā tena vuccati niruttīsu ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā . pañcasu dhammesu ñāṇāni pañcasu atthesu ñāṇāni dasasu niruttīsu ñāṇāni imāni vīsati ñāṇāni paṭibhāṇapaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā tena vuccati paṭibhāṇesu ñāṇaṃ paṭibhāṇapaṭisambhidā . dukkhe ariyasacce paṇṇarasa dhammā paṇṇarasa atthā tiṃsa niruttiyo saṭṭhī ñāṇāni.