[626] Katamaṃ samathabalaṃ . nekkhammavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samathabalaṃ abyāpādavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samathabalaṃ ālokasaññāvasena cittassa ekaggatā avikkhepo samathabalaṃ .pe. paṭinissaggānupassī assāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samathabalaṃ paṭinissaggānupassī passāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samathabalaṃ. {626.1} Samathabalanti kenatthena samathabalaṃ. Paṭhamajjhānena nīvaraṇe na kampatīti samathabalaṃ dutiyajjhānena vitakkavicāre na kampatīti samathabalaṃ tatiyajjhānena pītiyā na kampatīti samathabalaṃ catutthajjhānena sukhadukkhe na kampatīti samathabalaṃ ākāsānañcāyatanasamāpattiyā rūpasaññāya paṭighasaññāya nānattasaññāya na kampatīti Samathabalaṃ viññāṇañcāyatanasamāpattiyā ākāsānañcāyatana- saññāya na kampatīti samathabalaṃ ākiñcaññāyatanasamāpattiyā viññāṇañcāyatanasaññāya na kampatīti samathabalaṃ nevasaññā- nāsaññāyatanasamāpattiyā ākiñcaññāyatanasaññāya na kampatīti samathabalaṃ uddhacce ca uddhaccasahagatakilese ca khandhe ca na kampati na calati na vedhatīti samathabalaṃ idaṃ samathabalaṃ.

[627] Katamaṃ vipassanābalaṃ . aniccānupassanā vipassanābalaṃ dukkhānupassanā vipassanābalaṃ .pe. paṭinissaggānupassanā vipassanābalaṃ rūpe aniccānupassanā vipassanābalaṃ rūpe dukkhānupassanā vipassanābalaṃ .pe. rūpe paṭinissaggānupassanā vipassanābalaṃ vedanāya saññāya saṅkhāresu viññāṇe cakkhusmiṃ .pe. jarāmaraṇe aniccānupassanā vipassanābalaṃ jarāmaraṇe dukkhānupassanā vipassanābalaṃ jarāmaraṇe paṭinissaggānupassanā vipassanābalaṃ. {627.1} Vipassanābalanti kenatthena vipassanābalaṃ . Aniccānupassanāya niccasaññāya na kampatīti vipassanābalaṃ dukkhānupassanāya sukhasaññāya na kampatīti vipassanābalaṃ anattānupassanāya attasaññāya na kampatīti vipassanābalaṃ nibbidānupassanāya nandiyā na kampatīti vipassanābalaṃ virāgānupassanāya rāge na kampatīti vipassanābalaṃ nirodhānupassanāya samudaye na kampatīti vipassanābalaṃ Paṭinissaggānupassanāya ādāne na kampatīti vipassanābalaṃ avijjāya ca avijjāsahagatakilese ca khandhe ca na kampati na calati na vedhatīti vipassanābalaṃ idaṃ vipassanābalaṃ.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๒๗๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. พลกถา”