[683] Iddhiyā katamāni aṭṭha padāni . chandañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṃ labhati cittassa ekaggataṃ chando na samādhi samādhi na chando añño chando añño samādhi viriyañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṃ labhati cittassa ekaggataṃ viriyaṃ na samādhi samādhi na viriyaṃ aññaṃ viriyaṃ añño samādhi cittañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṃ labhati cittassa ekaggataṃ cittaṃ na samādhi samādhi na cittaṃ aññaṃ cittaṃ añño samādhi vīmaṃsañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṃ labhati cittassa ekaggataṃ vīmaṃsā na samādhi samādhi na vīmaṃsā aññā vīmaṃsā añño samādhi iddhiyā imāni aṭṭha padāni iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṃvattantīti.
[684] Iddhiyā katamāni soḷasa mūlāni . anonataṃ cittaṃ kosajje na iñjatīti āneñjaṃ anunnataṃ cittaṃ uddhacce na iñjatīti āneñjaṃ anabhinataṃ cittaṃ rāge na iñjatīti āneñjaṃ anapanataṃ cittaṃ byāpāde na iñjatīti āneñjaṃ anissitaṃ cittaṃ diṭṭhiyā na iñjatīti āneñjaṃ appaṭibaddhaṃ cittaṃ chandarāge na iñjatīti āneñjaṃ vippamuttaṃ cittaṃ kāmarāge na iñjatīti Āneñjaṃ visaññuttaṃ cittaṃ kilese na iñjatīti āneñjaṃ vipariyādikataṃ cittaṃ kilesapariyāde na iñjatīti āneñjaṃ ekaggataṃ cittaṃ nānattakilese na iñjatīti āneñjaṃ saddhāya pariggahitaṃ cittaṃ assaddhiye na iñjatīti āneñjaṃ viriyena pariggahitaṃ cittaṃ kosajje na iñjatīti āneñjaṃ satiyā pariggahitaṃ cittaṃ pamāde na iñjatīti āneñjaṃ samādhinā pariggahitaṃ cittaṃ uddhacce na iñjatīti āneñjaṃ paññāya pariggahitaṃ cittaṃ avijjāya na iñjatīti āneñjaṃ obhāsagataṃ cittaṃ avijjandhakāre na iñjatīti āneñjaṃ iddhiyā imāni soḷasa mūlāni iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṃvattantīti.
[685] Katamā adhiṭṭhānā iddhi. Idha bhikkhu anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti ekopi hutvā bahudhā hoti bahudhāpi hutvā eko hoti āvibhāvaṃ tirobhāvaṃ tirokuḍḍaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gacchati seyyathāpi ākāse paṭhaviyāpi ummujjanimmujjaṃ karoti seyyathāpi udake udakepi abhijjamāne gacchati seyyathāpi paṭhaviyaṃ ākāsepi pallaṅkena kamati seyyathāpi pakkhī sakuṇo imepi candimasuriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjati yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti. Āvibhāvanti kenaci anāvaṭaṃ hoti appaṭicchannaṃ vivaṭaṃ . [2]- tirobhāvanti kenaci āvaṭaṃ hoti paṭicchannaṃ pihitaṃ paṭikujjitaṃ . Tirokuḍḍaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gacchati Seyyathāpi ākāseti pakatiyā ākāsakasiṇasamāpattiyā lābhī hoti tirokuḍḍaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ āvajjati āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti ākāso hotūti ākāso hoti so tirokuḍḍaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gacchati yathā manussā pakatiyā aniddhimanto kenaci anāvaṭe aparikkhitte asajjamānā gacchanti evameva so iddhimā cetovasippatto tirokuḍḍaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gacchati seyyathāpi ākāse. {685.6} Paṭhaviyāpi ummujjanimmujjaṃ karoti seyyathāpi udaketi pakatiyā āpokasiṇasamāpattiyā lābhī hoti paṭhaviṃ āvajjati āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti udakaṃ hotūti udakaṃ hoti so paṭhaviyā ummujjanimmujjaṃ karoti yathā manussā pakatiyā aniddhimanto udake ummujjanimmujjaṃ karoti evameva so iddhimā cetovasippatto paṭhaviyā ummujjanimmujjaṃ karoti seyyathāpi udake. Udakepi abhijjamāne gacchati seyyathāpi paṭhaviyanti pakatiyā paṭhavīkasiṇasamāpattiyā lābhī hoti udakaṃ āvajjati āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti paṭhavī hotūti paṭhavī hoti so abhijjamāne udake gacchati yathā manussā pakatiyā aniddhimanto abhijjamānāya paṭhaviyā gacchanti evameva so iddhimā cetovasippatto Abhijjamāne udake gacchati seyyathāpi paṭhaviyaṃ. {685.7} Ākāsepi pallaṅkena kamati seyyathāpi pakkhī sakuṇoti pakatiyā paṭhavīkasiṇasamāpattiyā lābhī hoti ākāse āvajjati āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti paṭhavī hotūti paṭhavī hoti so ākāse antalikkhe caṅkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti yathā manussā pakatiyā aniddhimanto paṭhaviyā caṅkamantipi tiṭṭhantipi nisīdantipi seyyampi kappenti evameva so iddhimā cetovasippatto ākāse antalikkhe caṅkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti seyyathāpi pakkhī sakuṇo. {685.8} Imepi candimasuriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjatīti idha so iddhimā cetovasippatto nisinnako vā nipannako vā candimasuriye āvajjati āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti hatthapāse hotūti hatthapāse hoti so nisinnako vā nipannako vā candimasuriye pāṇinā āmasati parāmasati parimajjati yathā manussā pakatiyā aniddhimanto kiñcideva rūpagataṃ hatthapāse āmasanti parāmasanti parimajjanti evameva so iddhimā cetovasippatto nisinnako vā nipannako vā candimasuriye pāṇinā āmasati parāmasati parimajjati. {685.9} Yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vattetīti sace so iddhimā cetovasippatto brahmalokaṃ gantukāmo hoti dūrepi santike Adhiṭṭhāti santike hotūti santikepi hoti santikepi dūre adhiṭṭhāti dūre hotūti dūre hoti bahukaṃpi thokaṃ adhiṭṭhāti thokaṃ hotūti thokaṃ hoti thokampi bahukaṃ adhiṭṭhāti bahukaṃ hotūti bahukaṃ hoti dibbena cakkhunā tassa brahmuno rūpaṃ passati dibbāya sotadhātuyā tassa brahmuno saddaṃ suṇāti cetopariyañāṇena tassa brahmuno cittaṃ pajānāti sace so iddhimā cetovasippatto dissamānena kāyena brahmalokaṃ gantukāmo hoti kāyavasena cittaṃ pariṇāmeti kāyavasena cittaṃ adhiṭṭhāti kāyavasena cittaṃ pariṇāmetvā kāyavasena cittaṃ adhiṭṭhahitvā sukhasaññañca lahusaññañca okkamitvā dissamānena kāyena brahmalokaṃ gacchati {685.10} sace so iddhimā cetovasippatto adissamānena kāyena brahmalokaṃ gantukāmo hoti cittavasena kāyaṃ pariṇāmeti cittavasena kāyaṃ adhiṭṭhāti cittavasena kāyaṃ pariṇāmetvā cittavasena kāyaṃ adhiṭṭhahitvā sukhasaññañca lahusaññañca okkamitvā adissamānena kāyena brahmalokaṃ gacchati so tassa brahmuno purato rūpaṃ abhinimmināti manomayaṃ sabbaṅgapaccaṅgaṃ ahīnindriyaṃ sace so iddhimā caṅkamati nimmitopi tattha caṅkamati sace so iddhimā tiṭṭhati nimmitopi tattha tiṭṭhati sace so iddhimā nisīdati nimmitopi tattha nisīdati sace so iddhimā seyyaṃ kappeti nimmitopi tattha seyyaṃ kappeti Sace so iddhimā dhūmāyati nimmitopi tattha dhūmāyati sace so iddhimā pajjalati nimmitopi tattha pajjalati sace so iddhimā dhammaṃ bhāsati nimmitopi tattha dhammaṃ bhāsati sace so iddhimā pañhaṃ pucchati nimmitopi tattha pañhaṃ pucchati sace so iddhimā pañhaṃ puṭṭho vissajjeti nimmitopi tattha pañhaṃ puṭṭho vissajjeti sace so iddhimā tena brahmunā saddhiṃ santiṭṭhati sallapati sākacchaṃ samāpajjati nimmitopi tattha tena brahmunā saddhiṃ santiṭṭhati sallapati sākacchaṃ samāpajjati yaññadeva [2]- so iddhimā karoti tantadeva hi so nimmito karotīti ayaṃ adhiṭṭhānā iddhi.