[138] Kati gotrabhūdhammā samathavasena uppajjanti kati gotrabhūdhammā vipassanāvasena uppajjanti . aṭṭha gotrabhūdhammā samathavasena uppajjanti dasa gotrabhūdhammā vipassanāvasena uppajjanti.

[139] Katame aṭṭha gotrabhūdhammā samathavasena uppajjanti . Paṭhamajjhānaṃ paṭilābhatthāya nīvaraṇe abhibhuyyatīti gotrabhū dutiyajjhānaṃ paṭilābhatthāya vitakkavicāre abhibhuyyatīti gotrabhū tatiyajjhānaṃ paṭilābhatthāya pītiṃ abhibhuyyatīti gotrabhū catutthajjhānaṃ paṭilābhatthāya sukhadukkhe abhibhuyyatīti gotrabhū ākāsānañcāyatanasamāpattiṃ paṭilābhatthāya rūpasaññaṃ paṭighasaññaṃ nānattasaññaṃ abhibhuyyatīti gotrabhū viññāṇañcāyatanasamāpattiṃ paṭilābhatthāya ākāsānañcāyatanasaññaṃ abhibhuyyatīti gotrabhū ākiñcaññāyatana- samāpattiṃ paṭilābhatthāya viññāṇañcāyatanasaññaṃ abhibhuyyatīti Gotrabhū nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṃ paṭilābhatthāya ākiñcaññāyatanasaññaṃ abhibhuyyatīti gotrabhū ime aṭṭha gotrabhūdhammā samathavasena uppajjanti.

[140] Katame dasa gotrabhūdhammā vipassanāvasena uppajjanti . Sotāpattimaggaṃ paṭilābhatthāya uppādaṃ pavattaṃ nimittaṃ āyuhanaṃ paṭisandhiṃ gatiṃ nibbattiṃ upapattiṃ jātiṃ jaraṃ byādhiṃ maraṇaṃ sokaṃ paridevaṃ upāyāsaṃ bahiddhāsaṅkhāranimittaṃ abhibhuyyatīti gotrabhū sotāpattiphalasamāpattatthāya uppādaṃ pavattaṃ nimittaṃ āyuhanaṃ paṭisandhiṃ abhibhuyyatīti gotrabhū sakadāgāmimaggaṃ paṭilābhatthāya .pe. sakadāgāmiphalasamāpattatthāya anāgāmimaggaṃ paṭilābhatthāya anāgāmiphalasamāpattatthāya arahattamaggaṃ paṭilābhatthāya uppādaṃ pavattaṃ nimittaṃ āyuhanaṃ paṭisandhiṃ gatiṃ nibbattiṃ upapattiṃ jātiṃ jaraṃ byādhiṃ maraṇaṃ sokaṃ paridevaṃ upāyāsaṃ bahiddhāsaṅkhāranimittaṃ abhibhuyyatīti gotrabhū arahattaphalasamāpattatthāya suññatavihārasamāpattatthāya [1]- uppādaṃ pavattaṃ nimittaṃ āyuhanaṃ paṭisandhiṃ abhibhuyyatīti gotrabhū ime dasa gotrabhūdhammā vipassanāvasena uppajjanti.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๕๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “โคตรภูญาณนิทเทส”