พระสุตตันตปิฎก
ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑
apadāna I
เล่มที่ ๓๒ · บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
ประวัติพระสาวก
๑. พุทธาปทาน
[1] |1.1| Tathāgataṃ jetavane vasantaṃ apucchi vedehamunī nataṅgo sabbaññubuddhā kira nāma honti bhavanti te hetuhi kehi dhīrā . |1.2| Tadāha sabbaññuvaro mahesī ānandabhaddaṃ madhurassarena ye sabbabuddhesu katādhikārā aladdhamokkhā jinasāsanesu. |1.3| Teneva sambodhimukhena dhīrā ajjhāsayenāpi mahābalena paññāya tejena sutikkhapaññā sabbaññubhāvaṃ anupāpuṇanti. Nānāsayanacittitā saṇhakāsikasanthatā |1.17| kambalā dukulā cīnā pattuṇṇā paṇḍupāvurā. Vividhattharaṇaṃ sabbaṃ manasā paññapemahaṃ |1.18| tāsu tāsveva bhūmīsu ratanakūṭalaṅkatā. Maṇiverocanā ukkā dhārayantā sutiṭṭhare |1.19| sobhanti esikā thambhā subhā kañcanatoraṇā. Jambonadā sāramayā atho rajatamayāpica |1.20| nekāsandhī suvibhattā kavāṭaggalacittitā. Ubhato puṇṇaghaṭānekā padumuppalasaṃyutā |1.21| atīte sabbabuddhe ca sasaṅghe lokanāyake. Pakativaṇṇarūpena nimminitvā sasāvake |1.22| tena dvārena pavīsitvā sabbabuddhā sasāvakā. Sabbasovaṇṇamaye pīṭhe nisinnā ariyamaṇḍalā |1.23| ye ca etarahi atthi buddhā loke anuttarā. Atītā vattamānā ca bhavanaṃ sabbe samāruhuṃ |1.24| paccekabuddhenekasate sayambhū aparājite. Atīte vattamāne ca bhavanaṃ sabbe samāruhuṃ |1.25| kapparukkhā bahū atthi ye dibbā ye ca mānusā. Sabbaṃ dussaṃ samāhantvā acchādemi ticīvaraṃ |1.26| khajjabhojjaṃ sāyaniyaṃ sampannaṃ pānabhojanaṃ. Maṇimaye subhe patte sampūretvā adāsahaṃ |1.27| dibbavatthā samāhutvā maṭṭhā cīvarasaṃyutā. Madhurā sakkharā ceva telā ca madhuphāṇitā |1.28| tappitā paramannena sabbe ariyamaṇḍalā. Ratanagabbhaṃ pavīsitvā kesarīva guhāsaye |1.29| mahārahamhi sayane sīhaseyyamakappayuṃ. Sampajānā samuṭṭhāya seyye pallaṅkamābhajuṃ |1.30| gocaraṃ sabbabuddhānaṃ jhānaratisamappitā. Aññe dhammāni desenti aññe kīḷanti iddhiyā |1.31| appanāyapi kīḷanti abhiññāvasibhāvitā. Vikubbanā vikubbanti anekasatasahassiyo |1.32| buddhāpi buddhe pucchanti visayaṃ sabbaññumālayaṃ. Gambhīraṃ nipuṇaṃ ṭhānaṃ paññāya vinibujjhare |1.33| sāvakā buddhe pucchanti buddhā pucchanti sāvake. Aññamaññañca pucchanti aññamaññaṃ byākaronti te |1.34| buddhā paccekabuddhā ca sāvakā paricārakā. Evaṃ ratīsu ramamānā pāsādebhiramanti te |1.35| chattātichattā tiṭṭhanti ratanāveḷusannibhā . Suvaṇṇajālasaṃyuttaṃ rajatajālakhacitaṃ muttājālaparikkhittaṃ sabbe dhārentu matthake. |1.36| Bhavanti celavitānā soṇṇatārakacittitā vicittā malayavitatā sabbe dhārentu matthake. |1.37| Vitatā malayadāmehi gandhadāmehi sobhitā dussadāmehi parikiṇṇā ratanadāmabhūsitā. |1.38| Pupphābhikiṇṇā suvicittā surabhigandhadhūpitā gandhapañcāṅgulaṅkatā hemacchadanachāditā. |1.39| Catuddisā pokkharañño padumuppalasanthatā sovaṇṇarūpe khāyantu padumareṇurajuggatā. |1.40| Pupphantu pādapā sabbe pāsādassa samantato sayañca pupphā muñcitvā gantvā bhavanamokiruṃ. |1.41| Sikhino tattha naccantu dibbā haṃsā pakujjare karavikā ca gāyantu dijasaṅghā samantato. |1.42| Bheriyo sabbā vajjantu vīṇā sabbā ravantu tā sabbā saṅgīti vattantu pāsādassa samantato. Itthaṃ sudaṃ bhagavā attano buddhacaritaṃ sambodhayamāno buddhāpadāniyaṃ nāma dhammapariyāyaṃ abhāsitthāti. Buddhāpadānaṃ samattaṃ.