[445] Kathañca bhikkhu ajjhattaṃ citte cittānupassī viharati idha bhikkhu sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ me cittanti pajānāti vītarāgaṃ vā cittaṃ vītarāgaṃ me cittanti pajānāti sadosaṃ vā cittaṃ sadosaṃ me cittanti pajānāti vītadosaṃ vā cittaṃ vītadosaṃ me cittanti pajānāti samohaṃ vā cittaṃ samohaṃ me cittanti pajānāti vītamohaṃ vā cittaṃ vītamohaṃ me cittanti pajānāti saṅkhittaṃ vā cittaṃ saṅkhittaṃ me cittanti pajānāti vikkhittaṃ vā cittaṃ vikkhittaṃ me Cittanti pajānāti mahaggataṃ vā cittaṃ mahaggataṃ me cittanti pajānāti amahaggataṃ vā cittaṃ amahaggataṃ me cittanti pajānāti sauttaraṃ vā cittaṃ sauttaraṃ me cittanti pajānāti anuttaraṃ vā cittaṃ anuttaraṃ me cittanti pajānāti samāhitaṃ vā cittaṃ samāhitaṃ me cittanti pajānāti asamāhitaṃ vā cittaṃ asamāhitaṃ me cittanti pajānāti vimuttaṃ vā cittaṃ vimuttaṃ me cittanti pajānāti avimuttaṃ vā cittaṃ avimuttaṃ me cittanti pajānāti . so taṃ nimittaṃ āsevati bhāveti bahulīkaroti svavatthitaṃ avatthapeti so taṃ nimittaṃ āsevitvā bhāvetvā bahulīkaritvā svavatthitaṃ avatthapetvā bahiddhā citte cittaṃ upasaṃharati.

[446] Kathañca bhikkhu bahiddhā citte cittānupassī viharati idha bhikkhu sarāgaṃ vāssa cittaṃ sarāgassa cittanti pajānāti vītarāgaṃ vāssa cittaṃ vītarāgassa cittanti pajānāti sadosaṃ vāssa cittaṃ sadosassa cittanti pajānāti vītadosaṃ vāssa cittaṃ vītadosassa cittanti pajānāti samohaṃ vāssa cittaṃ samohassa cittanti pajānāti vītamohaṃ vāssa cittaṃ vītamohassa cittanti pajānāti saṅkhittaṃ vāssa cittaṃ saṅkhittassa cittanti pajānāti vikkhittaṃ vāssa cittaṃ vikkhittassa cittanti pajānāti mahaggataṃ vāssa cittaṃ mahaggatassa cittanti pajānāti amahaggataṃ vāssa cittaṃ amahaggatassa cittanti pajānāti sauttaraṃ vāssa cittaṃ sauttarassa cittanti pajānāti anuttaraṃ Vāssa cittaṃ anuttarassa cittanti pajānāti samāhitaṃ vāssa cittaṃ samāhitassa cittanti pajānāti asamāhitaṃ vāssa cittaṃ asamāhitassa cittanti pajānāti vimuttaṃ vāssa cittaṃ vimuttassa cittanti pajānāti avimuttaṃ vāssa cittaṃ avimuttassa cittanti pajānāti . So taṃ nimittaṃ āsevati bhāveti bahulīkaroti svavatthitaṃ avatthapeti so taṃ nimittaṃ āsevitvā bhāvetvā bahulīkaritvā svavatthitaṃ avatthapetvā ajjhattabahiddhā citte cittaṃ upasaṃharati.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๑๕๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “สติปัฏฐาน ๔”