[469] Viriyaṃ ārabhatīti tattha katamaṃ viriyaṃ yo cetasiko viriyārambho .pe. sammāvāyāmo idaṃ vuccati viriyaṃ imaṃ viriyaṃ ārabhati samārabhati āsevati bhāveti bahulīkaroti tena vuccati viriyaṃ ārabhatīti.

[470] Cittaṃ paggaṇhātīti tattha katamaṃ cittaṃ yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ .pe. tajjā manoviññāṇadhātu idaṃ vuccati cittaṃ imaṃ cittaṃ paggaṇhāti sampaggaṇhāti upatthambheti paccupatthambheti tena vuccati cittaṃ paggaṇhātīti.

[471] Padahatīti tattha katamaṃ padhānaṃ yo cetasiko viriyārambho .pe. sammāvāyāmo idaṃ vuccati padhānaṃ iminā padhānena upeto hoti .pe. Samannāgato tena vuccati padahatīti.

[472] Kathañca bhikkhu uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati viriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati . tattha katame uppannā pāpakā akusalā dhammā tīṇi akusalamūlāni lobho doso moho tadekaṭṭhā ca kilesā taṃsampayutto vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ manokammaṃ ime vuccanti uppannā pāpakā akusalā dhammā . iti imesaṃ uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati viriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๑๖๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “สัมมัปปธาน”