[512] Kathañca bhikkhu cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti . cittañce bhikkhu adhipatiṃ karitvā labhati samādhiṃ labhati cittassa ekaggataṃ ayaṃ vuccati cittasamādhi . so anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati viriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya .pe. anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya .pe. uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati viriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati ime vuccanti padhānasaṅkhārā . iti ayañca cittasamādhi ime ca padhānasaṅkhārā tadekajjhaṃ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā cittasamādhipadhānasaṅkhārotveva saṅkhyaṃ gacchati.

[513] Tattha katamaṃ cittaṃ yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ .pe. Tajjā manoviññāṇadhātu idaṃ vuccati cittaṃ . tattha katamo samādhi yā cittassa ṭhiti .pe. sammāsamādhi ayaṃ vuccati samādhi . tattha katamo padhānasaṅkhāro yo cetasiko viriyārambho .pe. sammāvāyāmo ayaṃ vuccati padhānasaṅkhāro . iti iminā ca cittena iminā ca samādhinā iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti .pe. samannāgato tena vuccati cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgatoti.

[514] Iddhīti yā tesaṃ dhammānaṃ iddhi samiddhi ijjhanā Samijjhanā lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā . iddhipādoti tathābhūtassa vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho . iddhipādaṃ bhāvetīti te dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti tena vuccati iddhipādaṃ bhāvetīti.

[515] Kathañca bhikkhu vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti . vīmaṃsañce bhikkhu adhipatiṃ karitvā labhati samādhiṃ labhati cittassa ekaggataṃ ayaṃ vuccati vīmaṃsāsamādhi . so anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati viriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya .pe. anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya .pe. uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati viriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati ime vuccanti padhānasaṅkhārā . iti ayañca vīmaṃsāsamādhi ime ca padhānasaṅkhārā tadekajjhaṃ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārotveva saṅkhyaṃ gacchati.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๑๗๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “อิทธิบาท ๔”