[744] Kathañca bhikkhu karuṇāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati seyyathāpi nāma ekaṃ puggalaṃ duggataṃ durupetaṃ disvā karuṇāyeyya evameva sabbe satte karuṇāya pharati.
[745] Tattha katamā karuṇā yā sattesu karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṃ karuṇā cetovimutti ayaṃ vuccati karuṇā . tattha Katamaṃ cittaṃ yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ .pe. tajjā manoviññāṇadhātu idaṃ vuccati cittaṃ . idaṃ cittaṃ imāya karuṇāya sahagataṃ hoti sahajātaṃ saṃsaṭṭhaṃ sampayuttaṃ tena vuccati karuṇāsahagatena cetasāti . Ekaṃ disanti puratthimaṃ vā disaṃ pacchimaṃ vā disaṃ uttaraṃ vā disaṃ dakkhiṇaṃ vā disaṃ uddhaṃ vā adho vā tiriyaṃ vā vidisaṃ vā . Pharitvāti pharitvā adhimuccitvā . viharatīti iriyati vattati pāleti yapeti yāpeti carati viharati tena vuccati viharatīti . Tathā dutiyanti yatheva ekaṃ disaṃ tathā dutiyaṃ disaṃ tathā tatiyaṃ disaṃ tathā catutthaṃ disaṃ tathā uddhaṃ tathā adho tathā tiriyaṃ tathā vidisaṃ . sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokanti sabbena sabbaṃ sabbathā sabbaṃ asesaṃ nissesaṃ pariyādāya vacanametaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokanti. {745.1} Karuṇāsahagatena cetasāti tattha katamā karuṇā yā sattesu karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṃ karuṇā cetovimutti ayaṃ vuccati karuṇā tattha katamaṃ cittaṃ yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ .pe. Tajjā manoviññāṇadhātu idaṃ vuccati cittaṃ idaṃ cittaṃ imāya karuṇāya sahagataṃ hoti sahajātaṃ saṃsaṭṭhaṃ sampayuttaṃ tena vuccati karuṇāsahagatena cetasāti . vipulenāti yaṃ vipulaṃ taṃ mahaggataṃ yaṃ mahaggataṃ taṃ appamāṇaṃ yaṃ appamāṇaṃ so avero yo avero so abyāpajjho . Pharitvāti pharitvā adhimuccitvā . viharatīti iriyati .pe. viharati tena Vuccati viharatīti.
[746] Kathañca bhikkhu muditāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati seyyathāpi nāma ekaṃ puggalaṃ piyaṃ manāpaṃ disvā mudito assa evameva sabbe satte muditāya pharati.
[747] Tattha katamā muditā yā sattesu muditā muditāyanā muditāyitattaṃ muditā cetovimutti ayaṃ vuccati muditā . tattha katamaṃ cittaṃ yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ .pe. tajjā manoviññāṇadhātu idaṃ vuccati cittaṃ . idaṃ cittaṃ imāya muditāya sahagataṃ hoti sahajātaṃ saṃsaṭṭhaṃ sampayuttaṃ tena vuccati muditāsahagatena cetasāti . Ekaṃ disanti puratthimaṃ vā disaṃ pacchimaṃ vā disaṃ uttaraṃ vā disaṃ dakkhiṇaṃ vā disaṃ uddhaṃ vā adho vā tiriyaṃ vā vidisaṃ vā . Pharitvāti pharitvā adhimuccitvā . viharatīti iriyati .pe. viharati tena vuccati viharatīti . tathā dutiyanti yatheva ekaṃ disaṃ tathā dutiyaṃ disaṃ tathā tatiyaṃ disaṃ tathā catutthaṃ disaṃ tathā uddhaṃ tathā adho tathā tiriyaṃ tathā vidisaṃ. {747.1} Sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokanti sabbena sabbaṃ sabbathā sabbaṃ asesaṃ nissesaṃ pariyādāya vacanametaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokanti . muditāsahagatena cetasāti tattha katamā muditā yā sattesu muditā muditāyanā muditāyitattaṃ muditā cetovimutti ayaṃ vuccati muditā tattha katamaṃ cittaṃ yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ .pe. Tajjā manoviññāṇadhātu Idaṃ vuccati cittaṃ idaṃ cittaṃ imāya muditāya sahagataṃ hoti sahajātaṃ saṃsaṭṭhaṃ sampayuttaṃ tena vuccati muditāsahagatena cetasāti . vipulenāti yaṃ vipulaṃ taṃ mahaggataṃ yaṃ mahaggataṃ taṃ appamāṇaṃ yaṃ appamāṇaṃ so avero yo avero so abyāpajjho. Pharitvāti pharitvā adhimuccitvā. Viharatīti iriyati .pe. Viharati tena vuccati viharatīti.