[842] Tattha katamaṃ tathāgatassa anekadhātuṃ nānādhātuṃ lokaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ . idha tathāgato khandhanānattaṃ pajānāti āyatananānattaṃ pajānāti dhātunānattaṃ pajānāti anekadhātuṃ nānādhātuṃ lokaṃ pajānāti . yā tattha paññā pajānanā .pe. amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi idaṃ tathāgatassa anekadhātuṃ nānādhātuṃ lokaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ.
[843] Tattha katamaṃ tathāgatassa sattānaṃ nānādhimuttikataṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ . idha tathāgato pajānāti santi sattā hīnādhimuttikā santi sattā paṇītādhimuttikā hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttike satte sevanti bhajanti payirupāsanti paṇītādhimuttikā sattā paṇītādhimuttike satte sevanti bhajanti payirupāsanti atītampi addhānaṃ hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttike satte seviṃsu bhajiṃsu payirupāsiṃsu paṇītādhimuttikā sattā paṇītādhimuttike satte seviṃsu bhajiṃsu payirupāsiṃsu anāgatampi addhānaṃ hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttike satte sevissanti bhajissanti payirupāsissanti paṇītādhimuttikā sattā paṇītādhimuttike satte sevissanti bhajissanti payirupāsissantīti . yā tattha paññā pajānanā .pe. amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi idaṃ tathāgatassa sattānaṃ nānādhimuttikataṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ.
[844] Tattha katamaṃ tathāgatassa parasattānaṃ parapuggalānaṃ indriyaparopariyattaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ . idha tathāgato sattānaṃ āsayaṃ pajānāti anusayaṃ pajānāti caritaṃ pajānāti adhimuttiṃ pajānāti apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye dūviññāpaye bhabbābhabbe satte pajānāti . katamo ca sattānaṃ āsayo sassato lokoti vā asassato lokoti vā antavā lokoti vā anantavā lokoti vā taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā hoti tathāgato parammaraṇāti vā na hoti tathāgato parammaraṇāti vā hoti ca na ca hoti tathāgato parammaraṇāti vā neva hoti na na hoti tathāgato parammaraṇāti vā iti bhavadiṭṭhisannissitā vā sattā honti vibhavadiṭṭhisannissitā vā ete vā pana ubho ante anupagamma idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu anulomikā khanti paṭiladdhā hoti yathābhūtaṃ vā ñāṇaṃ ayaṃ sattānaṃ āsayo. {844.1} Katamo ca sattānaṃ anusayo sattānusayā kāmarāgānusayo paṭighānusayo mānānusayo diṭṭhānusayo vicikicchānusayo bhavarāgānusayo avijjānusayo yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ ettha sattānaṃ rāgānusayo anuseti yaṃ loke appiyarūpaṃ asātarūpaṃ ettha sattānaṃ paṭighānusayo anuseti iti imesu dvīsu dhammesu avijjā anupatitā tadekaṭṭho māno ca diṭṭhi ca vicikicchā ca daṭṭhabbā ayaṃ sattānaṃ anusayo. Katamaṃ ca sattānaṃ caritaṃ puññābhisaṅkhāro Apuññābhisaṅkhāro āneñjābhisaṅkhāro parittabhūmako vā mahābhūmako vā idaṃ sattānaṃ caritaṃ. {844.2} Katamā ca sattānaṃ adhimutti santi sattā hīnādhimuttikā santi sattā paṇītādhimuttikā hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttike satte sevanti bhajanti payirupāsanti paṇītādhimuttikā sattā paṇītādhimuttike satte sevanti bhajanti payirupāsanti atītampi addhānaṃ hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttike satte seviṃsu bhajiṃsu payirupāsiṃsu paṇītādhimuttikā sattā paṇītādhimuttike satte seviṃsu bhajiṃsu payirupāsiṃsu anāgatampi addhānaṃ hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttike satte sevissanti bhajissanti payirupāsissanti paṇītādhimuttikā sattā paṇītādhimuttike satte sevissanti bhajissanti payirupāsissanti ayaṃ sattānaṃ adhimutti. {844.3} Katame te sattā mahārajakkhā dasa kilesavatthūni lobho doso moho māno diṭṭhi vicikicchā thīnaṃ uddhaccaṃ ahirikaṃ anottappaṃ yesaṃ sattānaṃ imāni dasa kilesavatthūni āsevitāni bhāvitāni bahulīkatāni ussadagatāni ime te sattā mahārajakkhā. {844.4} Katame te sattā apparajakkhā yesaṃ sattānaṃ imāni dasa kilesavatthūni anāsevitāni abhāvitāni abahulīkatāni anussadagatāni ime te sattā apparajakkhā. {844.5} Katame te sattā mudindriyā pañcindriyāni saddhindriyaṃ viriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyaṃ yesaṃ sattānaṃ imāni pañcindriyāni anāsevitāni abhāvitāni abahulīkatāni anussadagatāni Ime te sattā mudindriyā. {844.6} Katame te sattā tikkhindriyā yesaṃ sattānaṃ imāni pañcindriyāni āsevitāni bhāvitāni bahulīkatāni ussadagatāni ime te sattā tikkhindriyā. {844.7} Katame te sattā dvākārā ye te sattā pāpāsayā pāpānusayā pāpacaritā pāpādhimuttikā mahārajakkhā mudindriyā ime te sattā dvākārā. {844.8} Katame te sattā svākārā ye te sattā kalyāṇāsayā kalyāṇacaritā kalyāṇādhimuttikā apparajakkhā tikkhindriyā ime te sattā svākārā. {844.9} Katame te sattā dūviññāpayā ye ca te sattā dvākārā teva te sattā dūviññāpayā ye ca te sattā svākārā teva te sattā suviññāpayā. {844.10} Katame te sattā abhabbā ye te sattā kammāvaraṇena samannāgatā kilesāvaraṇena samannāgatā vipākāvaraṇena samannāgatā assaddhā acchandikā duppaññā abhabbā niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ ime te sattā abhabbā. {844.11} Katame te sattā bhabbā ye te sattā na kammāvaraṇena samannāgatā na kilesāvaraṇena samannāgatā na vipākāvaraṇena samannāgatā saddhā chandikā paññavanto bhabbā niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ ime te sattā bhabbāti yā tattha paññā pajānanā .pe. amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi idaṃ tathāgatassa parasattānaṃ parapuggalānaṃ indriyaparopariyattaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ.