[128] Tattha katamā jivhādhātu yā jivhā catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo .pe. suñño gāmopeso ayaṃ vuccati jivhādhātu . tattha katamā rasadhātu yo raso catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho .pe. rasadhātupesā ayaṃ vuccati rasadhātu . tattha katamā jivhāviññāṇadhātu jivhañca paṭicca rase ca uppajjati cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ Manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjā jivhāviññāṇadhātu ayaṃ vuccati jivhāviññāṇadhātu.
[129] Tattha katamā kāyadhātu yo kāyo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo .pe. suñño gāmopeso ayaṃ vuccati kāyadhātu. Tattha katamā phoṭṭhabbadhātu paṭhavīdhātu .pe. phoṭṭhabbadhātupesā ayaṃ vuccati phoṭṭhabbadhātu . tattha katamā kāyaviññāṇadhātu kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjā kāyaviññāṇadhātu ayaṃ vuccati kāyaviññāṇadhātu.
[130] Tattha katamā manodhātu cakkhuviññāṇadhātuyā uppajjitvā niruddhasamanantarā uppajjati cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjā manodhātu sotaviññāṇadhātuyā .pe. ghānaviññāṇadhātuyā .pe. Jivhāviññāṇadhātuyā .pe. kāyaviññāṇadhātuyā uppajjitvā niruddhasamanantarā uppajjati cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjā manodhātu sabbadhammesu vā pana paṭhamasamannāhāro ayaṃ vuccati manodhātu. {130.1} Tattha katamā dhammadhātu vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho yañca rūpaṃ anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ asaṅkhatā ca dhātu. Tattha katamo vedanākkhandho ekavidhena vedanākkhandho Phassasampayutto . duvidhena vedanākkhandho atthi sahetuko atthi ahetuko . tividhena vedanākkhandho atthi kusalo atthi akusalo atthi abyākato .pe. evaṃ bahuvidhena vedanākkhandho . ayaṃ vuccati vedanākkhandho. {130.2} Tattha katamo saññākkhandho. Ekavidhena saññākkhandho phassasampayutto . duvidhena saññākkhandho atthi sahetuko atthi ahetuko . tividhena saññākkhandho atthi kusalo atthi akusalo atthi abyākato .pe. evaṃ bahuvidhena saññākkhandho . ayaṃ vuccati saññākkhandho. {130.3} Tattha katamo saṅkhārakkhandho ekavidhena saṅkhārakkhandho cittasampayutto . duvidhena saṅkhārakkhandho atthi hetu atthi na hetu. Tividhena saṅkhārakkhandho atthi kusalo atthi akusalo atthi abyākato .pe. Evaṃ bahuvidhena saṅkhārakkhandho ayaṃ vuccati saṅkhārakkhandho. {130.4} Tattha katamaṃ rūpaṃ anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ itthindriyaṃ .pe. kabaḷiṅkāro āhāro idaṃ vuccati rūpaṃ anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ. {130.5} Tattha katamā asaṅkhatā dhātu rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo ayaṃ vuccati asaṅkhatā dhātu. Ayaṃ vuccati dhammadhātu. {130.6} Tattha katamā manoviññāṇadhātu cakkhuviññāṇadhātuyā uppajjitvā niruddhasamanantarā uppajjati manodhātu manodhātuyāpi uppajjitvā niruddhasamanantarā uppajjati cittaṃ mano mānasaṃ .pe. Tajjā manoviññāṇadhātu sotaviññāṇadhātuyā .pe. ghānaviññāṇadhātuyā .pe. Jivhāviññāṇadhātuyā .pe. kāyaviññāṇadhātuyā uppajjitvā niruddhasamanantarā uppajjati manodhātu manodhātuyāpi uppajjitvā niruddhasamanantarā uppajjati cittaṃ mano mānasaṃ .pe. Tajjā manoviññāṇadhātu manañca paṭicca dhamme ca uppajjati cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjā manoviññāṇadhātu ayaṃ vuccati manoviññāṇadhātu. Abhidhammabhājanīyaṃ.