[139] Kathañca puggalo appassuto hoti sutena anupapanno idhekaccassa puggalassa appakaṃ sutaṃ hoti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhūtadhammaṃ vedallaṃ so tassa appakassa sutassa na atthamaññāya na dhammamaññāya na dhammānudhammapaṭipanno hoti evaṃ puggalo appassuto hoti sutena anupapanno. {139.1} Kathañca puggalo appassuto hoti sutena upapanno idhekaccassa puggalassa appakaṃ sutaṃ hoti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhūtadhammaṃ vedallaṃ so tassa appakassa sutassa atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammapaṭipanno hoti evaṃ puggalo appassuto hoti sutena upapanno. {139.2} Kathañca puggalo bahussuto hoti sutena anupapanno idhekaccassa puggalassa bahukaṃ sutaṃ hoti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhūtadhammaṃ vedallaṃ so tassa bahukassa sutassa na atthamaññāya na dhammamaññāya na dhammānudhammapaṭipanno hoti evaṃ puggalo Bahussuto hoti sutena anupapanno. {139.3} Kathañca puggalo bahussuto hoti sutena upapanno idhekaccassa puggalassa bahukaṃ sutaṃ hoti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhūtadhammaṃ vedallaṃ so tassa bahukassa sutassa atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammapaṭipanno hoti evaṃ puggalo bahussuto hoti sutena upapanno.

[140] Katamo ca puggalo samaṇamacalo idhekacco puggalo tiṇṇaṃ saññojanānaṃ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano ayaṃ vuccati puggalo samaṇamacalo. {140.1} Katamo ca puggalo samaṇapadumo idhekacco puggalo tiṇṇaṃ saññojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti ayaṃ vuccati puggalo samaṇapadumo. {140.2} Katamo ca puggalo samaṇapuṇḍarīko idhekacco puggalo pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saññojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā ayaṃ vuccati puggalo samaṇapuṇḍarīko. {140.3} Katamo ca puggalo samaṇesu samaṇasukhumālo idhekacco puggalo āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati ayaṃ vuccati puggalo samaṇesu samaṇasukhumāloti. Catukkaniddeso niṭṭhito. ------------

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๑๙๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกนิทเทส”