[383] Na vattabbaṃ atītaṃ atthi anāgataṃ atthīti . Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā yaṃ kiñci bhikkhave rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā ayaṃ vuccati rūpakkhandho yā kāci vedanā .pe. yā kāci saññā .pe. ye keci saṅkhārā .pe. Yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā ayaṃ vuccati viññāṇakkhandhoti attheva suttantoti . āmantā . Tena hi atītaṃ atthi anāgataṃ atthīti.

[384] Atītaṃ atthi anāgataṃ atthīti . āmantā . nanu vuttaṃ Bhagavatā tayome bhikkhave niruttipathā adhivacanapathā paññattipathā asaṅkiṇṇā asaṅkiṇṇapubbā na saṅkiyanti na saṅkiyissanti appaṭikkuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi . katame tayo . yaṃ bhikkhave rūpaṃ atītaṃ niruddhaṃ vigataṃ vipariṇataṃ ahosīti tassa saṅkhā ahosīti tassa samaññā ahosīti tassa paññatti na tassa saṅkhā atthīti na tassa saṅkhā bhavissatīti yā vedanā .pe. yā saññā .pe. Ye saṅkhārā .pe. yaṃ viññāṇaṃ atītaṃ niruddhaṃ vigataṃ vipariṇataṃ ahosīti tassa saṅkhā ahosīti tassa samaññā ahosīti tassa paññatti na tassa saṅkhā atthīti na tassa saṅkhā bhavissatīti {384.1} yaṃ bhikkhave rūpaṃ ajātaṃ apātubhūtaṃ bhavissatīti tassa saṅkhā bhavissatīti tassa samaññā bhavissatīti tassa paññatti na tassa saṅkhā atthīti na tassa saṅkhā ahosīti yā vedanā .pe. Yā saññā .pe. ye saṅkhārā .pe. yaṃ viññāṇaṃ ajātaṃ apātubhūtaṃ bhavissatīti tassa saṅkhā bhavissatīti tassa samaññā bhavissatīti tassa paññatti na tassa saṅkhā atthīti na tassa saṅkhā ahosīti yaṃ bhikkhave rūpaṃ jātaṃ pātubhūtaṃ atthīti tassa saṅkhā atthīti tassa samaññā atthīti tassa paññatti na tassa saṅkhā ahosīti na tassa saṅkhā bhavissatīti yā vedanā .pe. yā saññā .pe. Ye saṅkhārā .pe. yaṃ viññāṇaṃ jātaṃ pātubhūtaṃ atthīti tassa saṅkhā atthīti tassa samaññā atthīti tassa paññatti na tassa saṅkhā ahosīti Na tassa saṅkhā bhavissatīti ime kho bhikkhave tayo niruttipathā adhivacanapathā paññattipathā asaṅkiṇṇā asaṅkiṇṇapubbā na saṅkiyanti na saṅkiyissanti appaṭikkuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi {384.2} yepi te bhikkhave ahesuṃ ukkalā vassabhaññā ahetukavādā akiriyavādā natthikavādā tepime tayo niruttipathe adhivacanapathe paññattipathe na garahitabbaṃ na paṭikkositabbaṃ amaññiṃsu . taṃ kissa hetu . nindābyārosanāupārambhabhayāti attheva suttantoti . Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ atītaṃ atthi anāgataṃ atthīti.

เล่มที่ ๓๗ กถาวัตถุ๑๑๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “สัพพมัตถีติกถา”