[๔๘๘] จักขุนทรีย์ เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ เป็นต้น
[488] Yassa cakkhundriyaṃ uppajjati tassa sotindriyaṃ uppajjatīti: sacakkhukānaṃ asotakānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhundriyaṃ uppajjati no ca tesaṃ sotindriyaṃ uppajjati sacakkhukānaṃ sasotakānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhundriyañca uppajjati sotindriyañca uppajjati . yassa vā pana sotindriyaṃ uppajjati tassa cakkhundriyaṃ uppajjatīti: sasotakānaṃ acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ sotindriyaṃ uppajjati no ca tesaṃ cakkhundriyaṃ uppajjati sasotakānaṃ sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ sotindriyañca uppajjati cakkhundriyañca uppajjati.
[489] Yassa cakkhundriyaṃ uppajjati tassa ghānindriyaṃ uppajjatīti: sacakkhukānaṃ aghānakānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhundriyaṃ uppajjati no ca tesaṃ ghānindriyaṃ uppajjati sacakkhukānaṃ saghānakānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhundriyañca uppajjati ghānindriyañca uppajjati . yassa vā pana ghānindriyaṃ uppajjati tassa cakkhundriyaṃ uppajjatīti: saghānakānaṃ acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ ghānindriyaṃ uppajjati no ca tesaṃ cakkhundriyaṃ uppajjati saghānakānaṃ sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ ghānindriyañca uppajjati cakkhundriyañca uppajjati.
[490] Yassa cakkhundriyaṃ uppajjati tassa itthindriyaṃ Uppajjatīti: sacakkhukānaṃ naitthīnaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhundriyaṃ uppajjati no ca tesaṃ itthindriyaṃ uppajjati sacakkhukānaṃ itthīnaṃ upapajjantīnaṃ tāsaṃ cakkhundriyañca uppajjati itthindriyañca uppajjati . yassa vā pana itthindriyaṃ uppajjati tassa cakkhundriyaṃ uppajjatīti: itthīnaṃ acakkhukānaṃ upapajjantīnaṃ tāsaṃ itthindriyaṃ uppajjati no ca tāsaṃ cakkhundriyaṃ uppajjati itthīnaṃ sacakkhukānaṃ upapajjantīnaṃ tāsaṃ itthindriyañca uppajjati cakkhundriyañca uppajjati.
[491] Yassa cakkhundriyaṃ uppajjati tassa purisindriyaṃ uppajjatīti: sacakkhukānaṃ napurisānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhundriyaṃ uppajjati no ca tesaṃ purisindriyaṃ uppajjati sacakkhukānaṃ purisānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhundriyañca uppajjati purisindriyañca uppajjati . yassa vā pana purisindriyaṃ uppajjati tassa cakkhundriyaṃ uppajjatīti: purisānaṃ acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ purisindriyaṃ uppajjati no ca tesaṃ cakkhundriyaṃ uppajjati purisānaṃ sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ purisindriyañca uppajjati cakkhundriyañca uppajjati.