[50] Yassa cittaṃ uppajjati tassa cittaṃ na nirujjhatīti: āmantā. Yassa vā pana cittaṃ na nirujjhati tassa cittaṃ uppajjatīti: nirodha- samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittaṃ na nirujjhati no ca tesaṃ cittaṃ uppajjati cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ cittaṃ na nirujjhati ceva uppajjati ca . yassa cittaṃ na uppajjati tassa cittaṃ nirujjhatīti: nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittaṃ na uppajjati no ca tesaṃ Cittaṃ nirujjhati cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ cittaṃ na uppajjati ceva nirujjhati ca . yassa vā pana cittaṃ nirujjhati tassa cittaṃ na uppajjatīti: āmantā.

[51] Yassa cittaṃ uppajjamānaṃ tassa cittaṃ uppannanti: āmantā . yassa vā pana cittaṃ uppannaṃ tassa cittaṃ uppajjamānanti: cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ cittaṃ uppannaṃ no ca tesaṃ cittaṃ uppajjamānaṃ cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ cittaṃ uppannañceva uppajjamānañca . Yassa cittaṃ na uppajjamānaṃ tassa cittaṃ na uppannanti: cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ cittaṃ na uppajjamānaṃ no ca tesaṃ cittaṃ na uppannaṃ nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittaṃ na ceva uppajjamānaṃ na ca uppannaṃ . yassa vā pana cittaṃ na uppannaṃ tassa cittaṃ na uppajjamānanti: āmantā.

[52] Yassa cittaṃ nirujjhamānaṃ tassa cittaṃ uppannanti: āmantā . yassa vā pana cittaṃ uppannaṃ tassa cittaṃ nirujjhamānanti: cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ cittaṃ uppannaṃ no ca tesaṃ cittaṃ nirujjhamānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ cittaṃ uppannañceva nirujjhamānañca . yassa cittaṃ na nirujjhamānaṃ tassa cittaṃ na uppannanti: cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ cittaṃ na nirujjhamānaṃ no ca tesaṃ cittaṃ na uppannaṃ nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittaṃ na ceva nirujjhamānaṃ na ca uppannaṃ . yassa vā pana cittaṃ na uppannaṃ tassa Cittaṃ na nirujjhamānanti: āmantā.

[53] Yassa cittaṃ uppannaṃ tassa cittaṃ uppajjitthāti: āmantā . yassa vā pana cittaṃ uppajjittha tassa cittaṃ uppannanti: nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittaṃ uppajjittha no ca tesaṃ cittaṃ uppannaṃ cittasamaṅgīnaṃ tesaṃ cittaṃ uppajjittha ceva uppannañca. {53.1} Yassa cittaṃ uppannaṃ tassa cittaṃ uppajjissatīti: pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ cittaṃ uppannaṃ no ca tesaṃ cittaṃ uppajjissati itaresaṃ cittasamaṅgīnaṃ tesaṃ cittaṃ uppannañceva uppajjissati ca . yassa vā pana cittaṃ uppajjissati tassa cittaṃ uppannanti: nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittaṃ uppajjissati no ca tesaṃ cittaṃ uppannaṃ cittasamaṅgīnaṃ tesaṃ cittaṃ uppajjissati ceva uppannañca . yassa cittaṃ na uppannaṃ tassa cittaṃ na uppajjitthāti: uppajjittha . yassa vā pana cittaṃ na uppajjittha tassa cittaṃ na uppannanti: natthi . yassa cittaṃ na uppannaṃ tassa cittaṃ na uppajjissatīti: uppajjissati . yassa vā pana cittaṃ na uppajjissati tassa cittaṃ na uppannanti: uppannaṃ.

เล่มที่ ๓๙ ยมก ภาค ๒๑๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “นิทเทสแห่งปุคคลวาร”