[105] Yassa akusalā dhammā na uppajjanti tassa abyākatā dhammā na uppajjantīti: sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte akusala- vippayuttacittassa uppādakkhaṇe tesaṃ akusalā dhammā na uppajjanti no ca tesaṃ abyākatā dhammā na uppajjanti sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe kusalānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ akusalā ca dhammā na uppajjanti abyākatā ca dhammā na uppajjanti. Yassa vā pana abyākatā dhammā na uppajjanti tassa akusalā dhammā na uppajjantīti: arūpe akusalānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ abyākatā dhammā na uppajjanti no ca tesaṃ akusalā dhammā na uppajjanti sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe kusalānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ abyākatā ca dhammā na uppajjanti akusalā ca dhammā na uppajjanti.

[106] Yattha kusalā dhammā na uppajjanti tattha akusalā dhammā na uppajjantīti: āmantā . yattha vā pana akusalā dhammā Na uppajjanti tattha kusalā dhammā na uppajjantīti: āmantā.

[107] Yattha kusalā dhammā na uppajjanti tattha abyākatā dhammā na uppajjantīti: uppajjanti . yattha vā pana abyākatā dhammā na uppajjanti tattha kusalā dhammā na uppajjantīti: natthi.

[108] Yattha akusalā dhammā na uppajjanti tattha abyākatā dhammā na uppajjantīti: uppajjanti . yattha vā pana abyākatā dhammā na uppajjanti tattha akusalā dhammā na uppajjantīti: natthi.

เล่มที่ ๓๙ ยมก ภาค ๒๓๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นอกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้น ...”