[1138] Yassa yattha purisindriyaṃ uppajjati tassa tattha saddhindriyaṃ .pe. paññindriyaṃ manindriyaṃ uppajjissatīti: pacchimabhavikānaṃ Purisānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha purisindriyaṃ uppajjati no ca tesaṃ tattha manindriyaṃ uppajjissati itaresaṃ purisānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha purisindriyañca uppajjati manindriyañca uppajjissati . yassa vā pana yattha manindriyaṃ uppajjissati tassa tattha purisindriyaṃ uppajjatīti: kāmāvacarā cavantānaṃ napurisānaṃ kāmāvacaraṃ upapajjantānaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha manindriyaṃ uppajjissati no ca tesaṃ tattha purisindriyaṃ uppajjati purisānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha manindriyañca uppajjissati purisindriyañca uppajjati.

[1139] Yassa yattha jīvitindriyaṃ uppajjati tassa tattha somanassindriyaṃ uppajjissatīti: pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā upekkhāsampayuttapacchimacittaṃ uppajjissati tassa cittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha jīvitindriyaṃ uppajjati no ca tesaṃ tattha somanassindriyaṃ uppajjissati itaresaṃ catuvokāraṃ pañcavokāraṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha jīvitindriyañca uppajjati somanassindriyañca uppajjissati . yassa vā pana yattha somanassindriyaṃ uppajjissati tassa tattha jīvitindriyaṃ uppajjatīti: catuvokārā pañcavokārā cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha somanassindriyaṃ uppajjissati no ca tesaṃ tattha jīvitindriyaṃ Uppajjati catuvokāraṃ pañcavokāraṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha somanassindriyañca uppajjissati jīvitindriyañca uppajjati.

[1140] Yassa yattha jīvitindriyaṃ uppajjati tassa tattha upekkhindriyaṃ uppajjissatīti: pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā somanassasampayuttapacchimacittaṃ uppajjissati tassa cittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha jīvitindriyaṃ uppajjati no ca tesaṃ tattha upekkhindriyaṃ uppajjissati itaresaṃ catuvokāraṃ pañcavokāraṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha jīvitindriyañca uppajjati upekkhindriyañca uppajjissati. {1140.1} Yassa vā pana yattha upekkhindriyaṃ uppajjissati tassa tattha jīvitindriyaṃ uppajjatīti: catuvokārā pañcavokārā cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha upekkhindriyaṃ uppajjissati no ca tesaṃ tattha jīvitindriyaṃ uppajjati catuvokāraṃ pañcavokāraṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha upekkhindriyañca uppajjissati jīvitindriyañca uppajjati.

เล่มที่ ๓๙ ยมก ภาค ๒๓๑๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “[๑๐๑๒] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ เป็นต้น”