[116] Yattha kusalā dhammā uppajjittha tattha abyākatā dhammā uppajjitthāti: āmantā . yattha vā pana abyākatā dhammā uppajjittha tattha kusalā dhammā uppajjitthāti: asaññasatte Satte tattha abyākatā dhammā uppajjittha no ca tattha kusalā dhammā uppajjittha catuvokāre pañcavokāre tattha abyākatā ca dhammā uppajjittha kusalā ca dhammā uppajjittha.

[117] Yattha akusalā dhammā uppajjittha tattha abyākatā dhammā uppajjitthāti: āmantā . yattha vā pana abyākatā dhammā uppajjittha tattha akusalā dhammā uppajjitthāti: asaññasatte tattha abyākatā dhammā uppajjittha no ca tattha akusalā dhammā uppajjittha catuvokāre pañcavokāre tattha abyākatā ca dhammā uppajjittha akusalā ca dhammā uppajjittha.

[118] Yassa yattha kusalā dhammā uppajjittha tassa tattha akusalā dhammā uppajjitthāti: āmantā . yassa vā pana yattha akusalā dhammā uppajjittha tassa tattha kusalā dhammā uppajjitthāti: suddhāvāsānaṃ dutiye akusale citte vattamāne tesaṃ tattha akusalā dhammā uppajjittha no ca tesaṃ tattha kusalā dhammā uppajjittha itaresaṃ catuvokārānaṃ pañcavokārānaṃ tesaṃ tattha akusalā ca dhammā uppajjittha kusalā ca dhammā uppajjittha.

[119] Yassa yattha kusalā dhammā uppajjittha tassa tattha abyākatā dhammā uppajjitthāti: āmantā . yassa vā pana yattha abyākatā dhammā uppajjittha tassa tattha kusalā dhammā uppajjitthāti: suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāneasaññasattānaṃ Tesaṃ tattha abyākatā dhammā uppajjittha no ca tesaṃ tattha kusalā dhammā uppajjittha itaresaṃ catuvokārānaṃ pañcavokārānaṃ tesaṃ tattha abyākatā ca dhammā uppajjittha kusalā ca dhammā uppajjittha.

เล่มที่ ๓๙ ยมก ภาค ๒๓๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นอกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้น ...”