[148] Yassa kusalā dhammā uppajjanti tassa akusalā dhammā uppajjitthāti: āmantā . yassa vā pana akusalā dhammā uppajjittha tassa kusalā dhammā uppajjantīti: sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe kusalavippayuttacittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ akusalā dhammā uppajjittha no ca tesaṃ kusalā dhammā uppajjanti kusalānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ akusalā ca dhammā uppajjittha kusalā ca dhammā uppajjanti.

[149] Yassa kusalā dhammā uppajjanti tassa abyākatā dhammā uppajjitthāti: āmantā . yassa vā pana abyākatā dhammā uppajjittha tassa kusalā dhammā uppajjantīti: sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe kusalavippayuttacittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ abyākatā dhammā uppajjittha no ca tesaṃ kusalā dhammā uppajjanti kusalānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ abyākatā ca Dhammā uppajjittha kusalā ca dhammā uppajjanti.

[150] Yassa akusalā dhammā uppajjanti tassa abyākatā dhammā uppajjitthāti: āmantā . yassa vā pana abyākatā dhammā uppajjittha tassa akusalā dhammā uppajjantīti: sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe akusalavippayuttacittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ abyākatā dhammā uppajjittha no ca tesaṃ akusalā dhammā uppajjanti akusalānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ abyākatā ca dhammā uppajjittha akusalā ca dhammā uppajjanti.

[151] Yattha kusalā dhammā uppajjanti .pe.

เล่มที่ ๓๙ ยมก ภาค ๒๔๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นอกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้น ...”