[175] Yassa yattha akusalā dhammā na uppajjanti tassa tattha abyākatā dhammā na uppajjissantīti: sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe akusalavippayuttacittassa uppādakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha akusalā dhammā na uppajjanti no ca tesaṃ tattha abyākatā Dhammā na uppajjissanti pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ tattha akusalā ca dhammā na uppajjanti abyākatā ca dhammā na uppajjissanti . Yassa vā pana yattha abyākatā dhammā na uppajjissanti tassa tattha akusalā dhammā na uppajjantīti: āmantā. -----------

[176] Yassa kusalā dhammā uppajjittha tassa akusalā dhammā uppajjissantīti: aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ kusalā dhammā uppajjittha no ca tesaṃ akusalā dhammā uppajjissanti itaresaṃ tesaṃ kusalā ca dhammā uppajjittha akusalā ca dhammā uppajjissanti . yassa vā pana akusalā dhammā uppajjissanti tassa kusalā dhammā uppajjitthāti: āmantā.

[177] Yassa kusalā dhammā uppajjittha tassa abyākatā dhammā uppajjissantīti: pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ kusalā dhammā uppajjittha no ca tesaṃ abyākatā dhammā uppajjissanti itaresaṃ tesaṃ kusalā ca dhammā uppajjittha abyākatā ca dhammā uppajjissanti . yassa vā pana abyākatā dhammā uppajjissanti tassa kusalā dhammā uppajjitthāti: āmantā.

[178] Yassa akusalā dhammā uppajjittha tassa abyākatā dhammā uppajjissantīti: pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ akusalā dhammā Uppajjittha no ca tesaṃ abyākatā dhammā uppajjissanti itaresaṃ tesaṃ akusalā ca dhammā uppajjittha abyākatā ca dhammā uppajjissanti . yassa vā pana abyākatā dhammā uppajjissanti tassa akusalā dhammā uppajjitthāti: āmantā.

เล่มที่ ๓๙ ยมก ภาค ๒๔๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นอกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้น ...”