[198] Yassa yattha akusalā dhammā nirujjhanti tassa tattha abyākatā dhammā nirujjhantīti: arūpe akusalānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha akusalā dhammā nirujjhanti no ca tesaṃ tattha abyākatā dhammā nirujjhanti pañcavokāre akusalānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha akusalā ca dhammā nirujjhanti abyākatā ca dhammā nirujjhanti . Yassa vā pana yattha abyākatā dhammā nirujjhanti tassa tattha akusalā dhammā nirujjhantīti: sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte akusala- vippayuttacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha abyākatā dhammā nirujjhanti no ca tesaṃ tattha akusalā dhammā nirujjhanti pañcavokāre akusalānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha abyākatā ca dhammā nirujjhanti akusalā ca dhammā nirujjhanti.

[199] Yassa kusalā dhammā na nirujjhanti tassa akusalā dhammā na nirujjhantīti: akusalānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ kusalā dhammā na nirujjhanti no ca tesaṃ akusalā dhammā na nirujjhanti sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe kusalavippayuttaakusalavippayuttacittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ kusalā ca dhammā na nirujjhanti akusalā ca dhammā na nirujjhanti . yassa vā pana akusalā dhammā na nirujjhanti tassa kusalā dhammā na nirujjhantīti: Kusalānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ akusalā dhammā na nirujjhanti no ca tesaṃ kusalā dhammā na nirujjhanti sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe akusalavippayuttakusalavippayuttacittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ akusalā ca dhammā na nirujjhanti kusalā ca dhammā na nirujjhanti.

[200] Yassa kusalā dhammā na nirujjhanti tassa abyākatā dhammā na nirujjhantīti: sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte kusalavippayuttacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ kusalā dhammā na nirujjhanti no ca tesaṃ abyākatā dhammā na nirujjhanti sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe akusalānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ kusalā ca dhammā na nirujjhanti abyākatā ca dhammā na nirujjhanti . yassa vā pana abyākatā dhammā na nirujjhanti tassa kusalā dhammā na nirujjhantīti: arūpe kusalānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ abyākatā dhammā na nirujjhanti no ca tesaṃ kusalā dhammā na nirujjhanti sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe akusalānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ abyākatā ca dhammā na nirujjhanti kusalā ca dhammā na nirujjhanti.

เล่มที่ ๓๙ ยมก ภาค ๒๕๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุศลธรรมของสัตว์ใดย่อมดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้นย่อมดับไปหรือ เป็นต้นกุศลธรรมของสัตว์ใดย่อมดับไป อัพยากตธรรมของนั้นย่อมดับไปหรือสัตว์นั้น ย่อมดับไปหรือ เป็นต้นอกุศลธรรมของสัตว์ใดย่อมดับไป อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ย่อมดับไปหรือสัตว์นั้น ย่อมดับไปหรือ เป็นต้นกุศลธรรมในภูมิใด ย่อมดับไป อกุศลธรรมในภูมินั้นสัตว์นั้น ย่อมดับไปหรือย่อมดับไปหรือ เป็นต้น ...”