[151] Tena kho pana samayena bhikkhū bhagavatā pātimokkhuddeso anuññātoti devasikaṃ pātimokkhaṃ uddisanti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . na bhikkhave devasikaṃ pātimokkhaṃ uddisitabbaṃ yo uddiseyya āpatti dukkaṭassa . anujānāmi bhikkhave uposathe pātimokkhaṃ uddisitunti . tena kho pana samayena bhikkhū bhagavatā uposathe pātimokkhuddeso anuññātoti pakkhassa tikkhattuṃ pātimokkhaṃ uddisanti cātuddase paṇṇarase aṭṭhamiyā ca pakkhassa . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . na bhikkhave pakkhassa tikkhattuṃ pātimokkhaṃ uddisitabbaṃ yo uddiseyya āpatti dukkaṭassa . anujānāmi bhikkhave sakiṃ pakkhassa cātuddase vā paṇṇarase vā pātimokkhaṃ uddisitunti.

[152] Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū yathāparisāya pātimokkhaṃ uddisanti sakāya sakāya parisāya . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . na bhikkhave yathāparisāya pātimokkhaṃ uddisitabbaṃ sakāya sakāya parisāya yo uddiseyya āpatti dukkaṭassa . Anujānāmi bhikkhave samaggānaṃ uposathakammanti . athakho bhikkhūnaṃ etadahosi bhagavatā paññattaṃ samaggānaṃ uposathakammanti Kittāvatā nu kho sāmaggī hoti yāvatā ekāvāso udāhu sabbā paṭhavīti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave ettāvatā sāmaggī yāvatā ekāvāsoti.

[153] Tena kho pana samayena āyasmā mahākappino rājagahe viharati maddakucchismiṃ migadāye . athakho āyasmato mahākappinassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi gaccheyyaṃ vāhaṃ uposathaṃ na vā gaccheyyaṃ gaccheyyaṃ vā saṅghakammaṃ na vā gaccheyyaṃ athakhvāhaṃ visuddho paramāya visuddhiyāti . athakho bhagavā āyasmato mahākappinassa cetasā cetoparivitakkamaññāya seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya pasāritaṃ vā bāhaṃ sammiñjeyya evameva gijjhakūṭe pabbate antarahito maddakucchismiṃ migadāye āyasmato mahākappinassa pamukhe pāturahosi. Nisīdi bhagavā paññatte āsane. {153.1} Āyasmāpi kho mahākappino bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi . ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ mahākappinaṃ bhagavā etadavoca nanu te kappina rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi gaccheyyaṃ vāhaṃ uposathaṃ na vā gaccheyyaṃ gaccheyyaṃ vā saṅghakammaṃ na vā gaccheyyaṃ athakhvāhaṃ visuddho paramāya visuddhiyāti. Evaṃ bhante . tumhe ce brāhmaṇā uposathaṃ na sakkarissatha Na garukarissatha na mānessatha na pūjessatha atha ko carahi uposathaṃ sakkarissati garukarissati mānessati pūjessati gaccha tvaṃ brāhmaṇa uposathaṃ mā no agamāsi gacchevaṃ saṅghakammaṃ mā no agamāsīti. Evaṃ bhanteti kho āyasmā mahākappino bhagavato paccassosi . Athakho bhagavā āyasmantaṃ mahākappinaṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya pasāritaṃ vā bāhaṃ sammiñjeyya evameva maddakucchismiṃ migadāye āyasmato mahākappinassa pamukhe antarahito gijjhakūṭe pabbate pāturahosi.

เล่มที่ ๔ มหาวรรค ภาค ๑๙๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องปริพาชกอัญญเดียรถีย์”