[545] Kusalo dhammo akusalassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo ārammaṇūpanissayo pakatūpanissayo . ārammaṇūpanissayo: dānaṃ datvā sīlaṃ samādiyitvā uposathakammaṃ katvā taṃ garuṃ katvā assādeti abhinandati taṃ garuṃ katvā rāgo uppajjati diṭṭhi uppajjati pubbe suciṇṇāni garuṃ katvā assādeti abhinandati taṃ garuṃ katvā rāgo uppajjati diṭṭhi uppajjati jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṃ garuṃ katvā assādeti abhinandati taṃ garuṃ katvā rāgo uppajjati diṭṭhi uppajjati. {545.1} Pakatūpanissayo: saddhaṃ upanissāya mānaṃ jappeti diṭṭhiṃ gaṇhāti sīlaṃ ... Sutaṃ ... Cāgaṃ ... Paññaṃ upanissāya mānaṃ jappeti diṭṭhiṃ gaṇhāti saddhā ... sīlaṃ sutaṃ cāgo ... Paññā rāgassa dosassa mohassa mānassa diṭṭhiyā patthanāya upanissayapaccayena paccayo.

[546] Kusalo dhammo abyākatassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo ārammaṇūpanissayo anantarūpanissayo pakatūpanissayo . Ārammaṇūpanissayo: arahā maggā vuṭṭhahitvā maggaṃ garuṃ katvā paccavekkhati. {546.1} Anantarūpanissayo: kusalaṃ vuṭṭhānassa maggo phalassa sekkhānaṃ anulomaṃ phalasamāpattiyā nirodhā vuṭṭhahantassa nevasaññā- nāsaññāyatanakusalaṃ phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo. {546.2} Pakatūpanissayo: saddhaṃ upanissāya attānaṃ ātāpeti paritāpeti pariyiṭṭhimūlakaṃ dukkhaṃ paccanubhoti sīlaṃ ... Sutaṃ ... Cāgaṃ ... Paññaṃ upanissāya attānaṃ ātāpeti paritāpeti pariyiṭṭhimūlakaṃ dukkhaṃ paccanubhoti saddhā ... sīlaṃ sutaṃ cāgo ... paññā kāyikassa sukhassa kāyikassa dukkhassa phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo kusalaṃ kammaṃ vipākassa upanissaya paccayena paccayo arahā maggaṃ upanissāya anuppannaṃ kiriyasamāpattiṃ uppādeti uppannaṃ samāpajjati saṅkhāre aniccato dukkhato anattato vipassati maggo arahato atthapaṭisambhidāya dhammapaṭisambhidāya niruttipaṭisambhidāya paṭibhāṇapaṭisambhidāya ṭhānāṭhānakosallassa upanissayapaccayena paccayo maggo phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo.

เล่มที่ ๔๐ ปัฏฐาน ภาค ๑๑๗๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “[๕๔๔] กุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นต้น”