เรื่องเจ้าลิจฉวีชาวพระนครเวสาลี

[77] Assosi kho ambapālī gaṇikā bhagavā kira koṭigāmaṃ anuppattoti . atha kho ambapālī gaṇikā bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraṃ yānaṃ abhirūhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi vesāliyā niyyāsi bhagavantaṃ dassanāya yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikā va yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi . ekamantaṃ nisinnaṃ kho ambapāliṃ gaṇikaṃ bhagavā dhammiyā Kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi . athakho ambapālī gaṇikā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṃsitā bhagavantaṃ etadavoca adhivāsetu me bhante bhagavā svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenāti . adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena . athakho ambapālī gaṇikā bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. {77.1} Assosuṃ kho vesālikā licchavī bhagavā kira koṭigāmaṃ anuppattoti . athakho vesālikā licchavī bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraṃ bhadraṃ yānaṃ abhirūhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi vesāliyā niyyiṃsu bhagavantaṃ dassanāya . appekacce licchavī nīlā honti nīlavaṇṇā nīlavatthā nīlālaṅkārā appekacce licchavī pītā honti pītavaṇṇā pītavatthā pītālaṅkārā appekacce licchavī lohitakā honti lohitakavaṇṇā lohitakavatthā lohitakālaṅkārā appekacce licchavī odātā honti odātavaṇṇā odātavatthā odātālaṅkārā. {77.2} Athakho ambapālī gaṇikā daharānaṃ daharānaṃ licchavīnaṃ īsāya īsaṃ yugena yugaṃ cakkena cakkaṃ akkhena akkhaṃ paṭivattesi . Athakho te licchavī ambapāliṃ gaṇikaṃ etadavocuṃ kissa je ambapāli amhākaṃ daharānaṃ daharānaṃ licchavīnaṃ īsāya īsaṃ yugena yugaṃ cakkena cakkaṃ akkhena akkhaṃ paṭivattesīti . tathā hi Pana mayā ayyaputtā svātanāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantitoti . dehi je ambapāli amhākaṃ etaṃ bhattaṃ satasahassenāti. Sacepi me ayyaputtā vesāliṃ sāhāraṃ dajjeyyātha neva dajjāhaṃ taṃ bhattanti . athakho te licchavī aṅguliṃ poṭhesuṃ parājitamha vata bho ambakāya parājitamha vata bho ambakāyāti . athakho te licchavī yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu . addasā kho bhagavā te licchavī dūrato va āgacchante disvāna bhikkhū āmantesi yehi bhikkhave bhikkhūhi devā tāvatiṃsā adiṭṭhapubbā oloketha bhikkhave licchaviparisaṃ apaloketha bhikkhave licchaviparisaṃ upasaṃharatha bhikkhave licchaviparisaṃ tāvatiṃsaparisanti. {77.3} Athakho te licchavī yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikā va yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu . ekamantaṃ nisinne kho te licchavī bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. {77.4} Athakho te licchavī bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṃsitā bhagavantaṃ etadavocuṃ adhivāsetu no bhante bhagavā svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenāti. Adhivutthomhi licchavī svātanāya ambapāliyā gaṇikāya bhattanti . athakho te licchavī aṅguliṃ poṭhesuṃ parājitamha vata bho ambakāya parājitamha Vata bho ambakāyāti . athakho te licchavī bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkamiṃsu . athakho bhagavā koṭigāme yathābhirantaṃ viharitvā yena nādikā tenupasaṅkami . tatra sudaṃ bhagavā nādike viharati giñjakāvasathe. {77.5} Athakho ambapālī gaṇikā tassā rattiyā accayena sake ārāme paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṃ ārocāpesi kālo bhante niṭṭhitaṃ bhattanti. {77.6} Athakho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena ambapāliyā gaṇikāya parivesanā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṃ bhikkhusaṅghena . athakho ambapālī gaṇikā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ [4]- ekamantaṃ nisīdi . ekamantaṃ nisinnā kho ambapālī gaṇikā bhagavantaṃ etadavoca imāhaṃ bhante ambapālivanaṃ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dammīti. Paṭiggahesi bhagavā ārāmaṃ. {77.7} Athakho bhagavā ambapāliṃ gaṇikaṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā yena mahāvanaṃ tenupasaṅkami. Tatra sudaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Licchavibhāṇavāraṃ niṭṭhitaṃ.

เล่มที่ ๕ มหาวรรค ภาค ๒๔๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องเจ้าลิจฉวีชาวพระนครเวสาลี”