กัตถปัญญัติวาร

[8] Yantena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena upakkamitvā asuciṃ mocentassa saṅghādiseso kattha paññatto . Kaṃ ārabbha . kismiṃ vatthusmiṃ . atthi tattha paññatti Anuppaññatti anuppannapaññatti sabbattha paññatti padesapaññatti sādhāraṇapaññatti asādhāraṇapaññatti ekatopaññatti ubhatopaññatti . Pañcannaṃ pātimokkhuddesānaṃ katthogadhaṃ kattha pariyāpannaṃ katamena uddesena uddesaṃ āgacchati . catunnaṃ vipattīnaṃ katamā vipatti . sattannaṃ āpattikkhandhānaṃ katamo āpattikkhandho . Channaṃ āpattisamuṭṭhānānaṃ katīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti . catunnaṃ adhikaraṇānaṃ katamaṃ adhikaraṇaṃ . sattannaṃ samathānaṃ katīhi samathehi sammati . ko tattha vinayo ko tattha abhivinayo kiṃ tattha pātimokkhaṃ kiṃ tattha adhipātimokkhaṃ kā vipatti kā sampatti kā paṭipatti . kati atthavase paṭicca bhagavatā upakkamitvā asuciṃ mocentassa saṅghādiseso paññatto . ke sikkhanti . ke sikkhitasikkhā . kattha ṭhitaṃ . ke dhārenti . kassa vacanaṃ . Kenābhaṭanti.

[9] Yantena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena upakkamitvā asuciṃ mocentassa saṅghādiseso kattha paññattoti . Sāvatthiyā paññatto . kaṃ ārabbhāti. Āyasmantaṃ seyyasakaṃ ārabbha. Kismiṃ vatthusminti . āyasmā seyyasako hatthena upakkamitvā asuciṃ mocesi tasmiṃ vatthusmiṃ . atthi tattha paññatti anuppaññatti anuppannapaññattīti . ekā paññatti ekā anuppaññatti anuppannapaññatti tasmiṃ natthi . sabbattha paññatti padesapaññattīti . sabbattha paññatti . sādhāraṇapaññatti Asādhāraṇapaññattīti . asādhāraṇapaññatti . ekatopaññatti ubhatopaññattīti . ekatopaññatti . pañcannaṃ pātimokkhuddesānaṃ katthogadhaṃ kattha pariyāpannanti . nidānogadhaṃ nidānapariyāpannaṃ . Katamena uddesena uddesaṃ āgacchatīti . tatiyena uddesena uddesaṃ āgacchati . catunnaṃ vipattīnaṃ katamā vipattīti . sīlavipatti . Sattannaṃ āpattikkhandhānaṃ katamo āpattikkhandhoti. Saṅghādisesāpattikkhandho. {9.1} Channaṃ āpattisamuṭṭhānānaṃ katīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhātīti. Ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti kāyato ca cittato ca samuṭṭhāti na vācato . catunnaṃ adhikaraṇānaṃ katamaṃ adhikaraṇanti . āpattādhikaraṇaṃ . Sattannaṃ samathānaṃ katīhi samathehi sammatīti . dvīhi samathehi sammati sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca . ko tattha vinayo ko tattha abhivinayoti . paññatti vinayo vibhatti abhivinayo . kiṃ tattha pātimokkhaṃ kiṃ tattha adhipātimokkhanti . paññatti pātimokkhaṃ vibhatti adhipātimokkhaṃ. Kā vipattīti . asaṃvaro vipatti. Kā sampattīti. Saṃvaro sampatti. Kā paṭipattīti . na evarūpaṃ karissāmīti yāvajīvaṃ āpāṇakoṭikaṃ samādāya sikkhati sikkhāpadesu . kati atthavase paṭicca bhagavatā upakkamitvā asuciṃ mocentassa saṅghādiseso paññattoti . dasa atthavase paṭicca bhagavatā upakkamitvā asuciṃ mocentassa saṅghādiseso paññatto saṅghasuṭṭhutāya saṅghaphāsutāya dummaṅkūnaṃ puggalānaṃ niggahāya pesalānaṃ bhikkhūnaṃ phāsuvihārāya diṭṭhadhammikānaṃ āsavānaṃ saṃvarāya samparāyikānaṃ Āsavānaṃ paṭighātāya appasannānaṃ pasādāya pasannānaṃ bhiyyobhāvāya saddhammaṭṭhitiyā vinayānuggahāya . ke sikkhantīti . sekkhā ca puthujjanakalyāṇakā ca sikkhanti . ke sikkhitasikkhāti . arahanto sikkhitasikkhā . kattha ṭhitanti . sikkhākāmesu ṭhitaṃ. Ke dhārentīti. Yesaṃ vattati te dhārenti . kassa vacananti . Bhagavato vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa. Kenābhaṭanti. Paramparābhaṭaṃ. Upāli dāsako ceva soṇako siggavo tathā moggalīputtena pañcamā ete jambusirivhaye. Tato mahindo iṭṭiyo uttiyo ceva sambalo .pe. Ete nāgā mahāpaññā vinayaññū maggakovidā vinayaṃ dīpe pakāsesuṃ piṭakaṃ tambapaṇṇiyāti . [5]-

เล่มที่ ๘ ปริวาร๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “กัตถปัญญัติวาร”